9. kadencja, 74. posiedzenie, 2. dzień (13-04-2023)

19. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Kultury i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w 175. rocznicę Wiosny Ludów na ziemiach polskich (druki nr 3067 i 3077).

Poseł Jarosław Rzepa:

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Każdy, kto uczęszczał na lekcje historii, zna znaczenie Wiosny Ludów zarówno dla Polski, jak i Europy. To wydarzenie było pierwszą ogólnoeuropejską rewolucją. Oprócz haseł społecznych i politycznych pojawiły się postulaty narodowe. Podważało to system ustalony na kongresie wiedeńskim strzeżonym przez Święte Przymierze. Zjednoczenie się i wspólna walka z systemem wymagały odwagi i współpracy. Fakt buntu różnych narodowości był tylko jednym z wielu dowodów złych zasad systemowych panujących w tamtych czasach. Dla Polski ten czas był szczególnie ważny, ponieważ Wiosna Ludów była dla nas dążeniem m.in. do odzyskania niepodległości, wolności słowa czy do uwłaszczenia chłopów, którzy od wieków byli grupą często dyskryminowaną, zmagającą się z wieloma trudnościami.

    Ogólnoeuropejski charakter Wiosny Ludów świetnie pokazuje, jak wydarzenia w jednym kraju mogą być inspiracją dla innych. Wiosna Ludów jest wydarzeniem pokazującym, że rzeczywistość można zmienić, wystarczy tylko mieć odpowiednią determinację i umiejętność zjednoczenia się w potrzebie.

    W czerwcu 1848 r. powstała Liga Polska. Jej działania zmierzały w kierunku pogłębienia świadomości narodowej, wspierania chłopów, reorganizacji pracy na roli, ochrony polskiej ziemi przed całkowitym przejęciem przez Niemców, pracy oświatowej. Mimo swego legalnego charakteru Liga Polska została rozwiązana w 1850 r. W jej miejsce powstały tajne lub półlegalne organizacje. Organizacja ta jest świetnym przykładem na to, że Polacy potrafią połączyć siły, kiedy istnieje potrzeba.

    Mimo iż Wiosna Ludów nie przyniosła zwycięstwa w żadnym z państw, to zapoczątkowała szereg istotnych procesów, do których np. w Polsce należy zaliczyć podważenie systemu Świętego Przymierza, zmniejszenie znaczenia arystokracji, wzrost znaczenia burżuazji, likwidację pańszczyzny czy rozszerzenie praw obywatelskich.

    Jednym z ważniejszych postulatów, jakie wywalczyła Polska, było również zachowanie języka polskiego w urzędach, kościołach, szkołach czy sądach. Przeciw germanizacji największy bój stoczyły obszary Pomorza, Warmii i Mazur oraz Śląska. Jak widać, dla Polaków Wiosna Ludów nie była walką o poprawę życia w państwie, ale o państwo.

    Uważam, że w 175. rocznicę Wiosny Ludów powinniśmy uczcić odwagę, wolę walki, siłę Polaków. Powinniśmy także przede wszystkim pamiętać o wszystkich poległych walczących o to, by było lepiej.

    Klub Koalicji Polskiej - Polskiego Stronnictwa Ludowego oczywiście poprze tę uchwałę. Dziękuję bardzo.

Przebieg posiedzenia