9. kadencja, 74. posiedzenie, 2. dzień (13-04-2023)

41. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych o rządowym projekcie ustawy o zmianie nazw uczelni służb państwowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Policji, ustawy o Straży Granicznej, ustawy o Państwowej Straży Pożarnej oraz niektórych innych ustaw (druki nr 3133 i 3158).

Poseł Sprawozdawca Mieczysław Baszko:

    Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Jako sprawozdawca mam zaszczyt przedstawić Wysokiej Izbie projekt ustawy o zmianie nazw uczelni służb państwowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Policji, ustawy o Straży Granicznej, ustawy o Państwowej Straży Pożarnej oraz niektórych innych ustaw, druki nr 3133 i 3158.

    Projekt ustawy ma na celu dokonanie zmiany nazw uczelni służb państwowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, tj. Szkoły Głównej Służby Pożarniczej na Akademię Pożarniczą oraz Wyższej Szkoły Policji w Szczytnie na Akademię Policji w Szczytnie. Jest on procedowany również w związku z planowanym utworzeniem resortowej uczelni, Wyższej Szkoły Straży Granicznej, co wiąże się z koniecznością wprowadzenia zmian w systemie szkoleń kadr Straży Granicznej w procesie naboru.

    Zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, zwanej dalej ustawą - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, publiczną uczelnię akademicką tworzy się w drodze ustawy. A zatem zmiana nazwy takiej uczelni również jest dokonywana w drodze ustawy.

    Natomiast w myśl art. 14 ust. 1 tej ustawy uczelnia jest uczelnią akademicką, jeżeli prowadzi działalność naukową i posiada kategorię naukową A+, A albo B+ w co najmniej jednej dyscyplinie naukowej albo artystycznej. Uczelnia zawodowa, która w wyniku ewaluacji jakości działalności naukowej przeprowadzonej za lata 2015-2021 uzyskała kategorię naukową A+, A, B+ w co najmniej jednej dyscyplinie naukowej albo artystycznej z dniem wejścia w życie tego przepisu, tj. dniem 1 października 2022 r., uzyskała status uczelni akademickiej.

    Obydwie uczelnie spełniają powyższy warunek. W wyniku ewaluacji jakości działalności naukowej za lata 2017-2021 przeprowadzonej w 2022 r. Szkoła Główna Straży Pożarniczej, na mocy decyzji ministra nauki, edukacji i nauki, otrzymała kategorię naukową A+ w dyscyplinie naukowej: nauki o bezpieczeństwie oraz kategorię A w dyscyplinie: inżyniera środowiskowa, górnictwo i energetyka. Wskazać należy, że nazwa Akademia Pożarnicza będzie w sposób jednoznaczny identyfikować uczelnię, wskazując na charakter jej działalności, uwzględniając jednocześnie poniższe rozwiązania normatywne.

    Obecnie Szkoła Główna Służby Pożarniczej to nowoczesna, dobrze wyposażona uczelnia o profilu ogólnoakademickim. Tradycje szkoły sięgają lat 30. ubiegłego wieku, zaś od 1982 r. jest to uczelnia, która nieprzerwanie kształci kadrę oficerską Państwowej Straży Pożarnej i specjalistów w zakresie ochrony przeciwpożarowej, inżynierii bezpieczeństwa i bezpieczeństwa wewnętrznego. Zmiana nazwy podkreśli profil jej działalności przejawiający się w prowadzeniu kształcenia przede wszystkim na studiach kończących się uzyskaniem tytułów zawodowych uprawniających do wykonywania zawodu inżynier pożarnictwa oraz prowadzeniu działalności naukowej w dwóch dyscyplinach naukowych ocenianych podczas ostatniej ewaluacji. Ponadto projektowana zmiana nazwy jest zgodna z misją i strategią uczelni, które dotyczą kierunków jej rozwoju. Uczelnia planuje systematycznie rozszerzać ofertę dydaktyczną o kierunki studiów umożliwiające studentom uzyskanie nowych kompetencji, kładąc jednocześnie nacisk na interdyscyplinarny charakter kształcenia.

    Na mocy decyzji ministra edukacji i nauki szkoła otrzymała w dniu 2 lutego 2023 r. pozwolenie na utworzenie studiów I stopnia o profilu praktycznym na kierunku: ratownictwo medyczne. Studia te przyczynią się do przygotowania profesjonalnych kadr na potrzeby Państwowej Straży Pożarnej oraz innych podmiotów ratowniczych. W planie rozwoju uczelni są także działania zmierzające do otwarcia kolejnych kierunków studiów o charakterze utylitarnym, wpisującym się w profil działalności uczelni oraz wychodzącym naprzeciw potrzebom działania MSWiA oraz służby w PSP.

    W wyniku wieloletnich starań zostało wydane rozporządzenie ministra edukacji i nauki z dnia 26 sierpnia 2022 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie studiów, które umożliwiło kształcenie strażaków w służbie kandydackiej na poziomie jednolitych studiów magisterskich oraz nadawanie im tytułu naukowego magistra inżyniera pożarnictwa. Wprowadzona regulacja powoduje, że w Szkole Głównej Służby Pożarniczej będą prowadzone studia I stopnia, studia II stopnia oraz jednolite studia magisterskie. Taki system kształcenia wyższego odpowiada potrzebom ochrony przeciwpożarowej i jest efektem ustawowo przyjętego modelu kształcenia w Państwowej Straży Pożarnej.

    Celem jest także umożliwienie podnoszenia kwalifikacji i kompetencji zawodowych osobom, które prowadzą działalność w zakresie szeroko pojętego bezpieczeństwa. W tym celu uczelnia prowadzi liczne studia podyplomowe. Tematyka tych studiów obejmuje inżynierię pożarową budynków, badanie przyczyn pożarów, zapobieganie poważnym awariom, ochronę przeciwpożarową lasów, ochronę ludności i inne podyktowane potrzebami służby w Państwowej Straży Pożarnej oraz wymaganiami otoczenia społeczno-gospodarczego. Ofertę kształcenia uzupełniają różne kursy i szkolenia doskonalące dla specjalistów z zakresu ochrony przeciwpożarowej i ochrony ludności.

    Podstawą do konstruowania dobrej i skutecznej polityki kształcenia jest prowadzenie badań naukowych oraz kształcenie i promowanie kadry naukowej. Szkoła posiada uprawnienie do nadawania stopnia naukowego doktora nauk w dyscyplinie: inżynieria środowiskowa, obecnie inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka, oraz w dyscyplinie: nauki o bezpieczeństwie. Warto również zaznaczyć, że Szkoła Główna Służby Pożarniczej była inicjatorem działań zmierzających do wyodrębnienia w dziedzinie nauk inżynieryjno-technicznych dyscypliny inżynierii bezpieczeństwa. W rozporządzeniu z dnia 11 października 2022 r. w sprawie dziedzin nauki i dyscyplin naukowych oraz dyscyplin artystycznych wyodrębniono przedmiotową dyscyplinę, w której pracownicy w przyszłości będą mogli prowadzić swoje badania naukowe.

    Ustanowienie nazwy uczelni jako akademii podniesie z pewnością jej prestiż oraz poprawi rozpoznawalność na rynku uczelni w Polsce i na świecie jako uczelni będącej prekursorem w badaniach na rzecz ochrony przeciwpożarowej i poprawy bezpieczeństwa. Zmiana nazwy podkreśli jej naukowy charakter oraz będzie stanowiła potwierdzenie dużej wartości 40-letniego kształcenia pożarniczego w Polsce oraz prowadzonych badań naukowych.

    Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Wyższa Szkoła Policji w Szczytnie w wyniku ewaluacji jakości działalności naukowej otrzymała kategorię naukową A w dyscyplinie: nauki o bezpieczeństwie oraz B+ w dyscyplinie: nauki prawne.

    Podstawowym celem Wyższej Szkoły Policyjnej w Szczytnie jest zapewnienie jak najlepszej i jak najszerszej oferty dydaktycznej skierowanej głównie do funkcjonariuszy służb publicznych, których ponad 90% stanowią funkcjonariusze Policji. Proces kształcenia w Wyższej Szkole Policji w Szczytnie wynika bezpośrednio z misji uczelni.

    Z uwagi na przyjęte cele uczelni w Wyższej Szkole Policyjnej w Szczytnie prowadzone są zarówno studia stacjonarne, jak i niestacjonarne na następujących kierunkach: nauka o Policji, bezpieczeństwo wewnętrzne, kryminologia oraz informatyka. Nadmienić należy, że prowadzone przez Wyższą Szkołę Policyjną w Szczytnie studia na kierunku: nauka o Policji powiązane są z uzyskaniem I stopnia oficerskiego i stanowią istotny element kształcenia funkcjonariuszy Policji oraz integralny komponent systemu szkolnictwa wyższego i nauki.

    Ważnym obszarem aktywności uczelni jest zapewnienie kształcenia w formie studiów podyplomowych. Uczelnia może pochwalić się bogatą ofertą tej formy kształcenia, czyli studiami podyplomowymi w zakresie zarządzania kryzysowego, zarządzania jednostką organizacyjną w administracji publicznej, kontroli w administracji publicznej, logistyki, cyberbezpieczeństwa, bezpieczeństwa imprez masowych i zgromadzeń publicznych, kryminalistyki w procesie karnym, taktyki i techniki zwalczania współczesnych form przestępczości zorganizowanej, rozpoznawania, zapobiegania i zwalczania cyberprzestępstw popełnianych na szkodę banków oraz ich klientów, bezpieczeństwa dokumentów publicznych oraz zarządzania bezpieczeństwem wewnętrznym państwa na poziomie strategicznym.

    Uczelnia aplikuje także o środki finansowe w ramach konkursów krajowych i międzynarodowych. Uczelnia pozyskuje środki krajowe dzięki udziałowi w konkursach Narodowego Centrum Badań i Rozwoju oraz krajowych i regionalnych programach operacyjnych. Aplikuje także o środki na realizację projektów do Narodowego Centrum Nauki. Realizowane badania mają przede wszystkim charakter badań stosowanych i przemysłowych lub prac rozwojowych dla konkretnych obiorców produktów z obszaru ogólnie pojętego bezpieczeństwa. Środki zagraniczne pozyskiwane są przede wszystkim w ramach projektów realizowanych w ramach Programu Horyzont 2020 w obszarze bezpieczeństwa a także 7. Programu Ramowego oraz innych funduszy europejskich.

    O projekcie zmiany nazwy uczelni zostali poinformowani przedstawiciele społeczności akademickiej Wyższej Szkoły Policji w Szczytnie. Podjętą inicjatywę oceniono bardzo dobrze. Dostrzeżono we wskazanym rozwiązaniu podniesienie prestiżu uczelni.

    Podkreślenia wymaga, że w przypadku obydwu uczelni proponowane nazwy wyróżnią je spośród innych uczelni i zapewnią im większą rozpoznawalność oraz renomę, co przełoży się na pozytywny odbiór uczelni w otoczeniu społeczno-gospodarczym oraz umocni ich pozycję w obszarze szkolnictwa wyższego. Nazwy: Akademia Pożarnicza oraz Akademia Policji w Szczytnie będą bowiem w sposób jednoznaczny identyfikować uczelnie.

    Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Planowane utworzenie Wyższej Szkoły Straży Granicznej, czyli kolejnej resortowej uczelni nadzorowanej przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, ma na celu poprawę jakości kształcenia funkcjonariuszy i pracowników Straży Granicznej. Zmiany przyniosą dopełnienie systemu szkolenia Straży Granicznej o studia pierwszego stopnia, a w dłuższej perspektywie również drugiego stopnia, co pozwoli zdecydowanie zwiększyć poziom kompetencji kadr Straży Granicznej.

    System szkolenia i doskonalenia zawodowego funkcjonariuszy Straży Granicznej wymaga zmian dostosowujących jego newralgiczne obszary do współczesnych wymogów. Brak dysponowania wewnętrznym systemem kształcenia własnych kadr na poziomie studiów pierwszego i drugiego stopnia, a jedynie pozyskiwanie do swoich szeregów osób z wyższym wykształceniem będących absolwentami wyższych uczelni cywilnych, nie sprawdza się z perspektywy... Chodzi o to, że uczelnie cywilne... Ten system się nie sprawdza. Po to tworzy się Wyższą Szkołę Straży Granicznej w Koszalinie, żeby były lepsze kadry w naszej służbie obrony ojczyzny. Absolwenci uczelni Straży Granicznej dzięki kształceniu na poziomie studiów pierwszego i drugiego stopnia będą lepiej niż dotychczas przygotowani do wieloaspektowej służby w szeroko rozumianej ochronie granic państwowych, jak również od razu zdobędą niezbędne kompetencje, o których już wspomniałem.

    Trzeba podkreślić, że funkcjonariusze Straży Granicznej realizują zadania również poza granicami naszego kraju, dlatego ich szkolenie uzupełnione będzie także o zajęcia prowadzone przez ekspertów uczestniczących w misjach zagranicznych, odpowiedzialnych za współpracę międzynarodową, znających specyfikę działań służb i instytucji międzynarodowych takich jak m.in. Interpol, Europol czy Frontex.

    Warto także podkreślić, że z utworzeniem uczelni związana jest zmiana systemu kształcenia, co powinno zapewnić stały poziom naboru na realizowane kierunki studiów.

    Szkolenie służb mundurowych wymaga zapewnienia rozbudowanej infrastruktury, co będzie realizowane w najbliższych latach, ale już obecnie funkcjonujące zaplecze logistyczne Centralnego Ośrodka Szkolenia Straży Granicznej, który będzie przekształcony w wyższą uczelnię, będzie w stanie wypełnić potrzeby edukacyjne. Utworzenie uczelni planowane jest na 1 października 2023 r. Uczelnia będzie miała wpływ na system kształcenia kadr Straży Granicznej.

    Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Na posiedzeniu komisji zostały zgłoszone trzy poprawki. Dwie poprawki zgłoszone przez przewodniczącego komisji Wiesława Szczepańskiego zostały przyjęte przez komisję. Jedna poprawka została zgłoszona przez wiceprzewodniczącego Piotra Kaletę i również została przyjęta. Całość projektu ustawy została przyjęta przez komisję. Komisja wnosi o dalsze procedowanie nad projektem oraz o jego przyjęcie. Dziękuję.

Przebieg posiedzenia