9. kadencja, 74. posiedzenie, 3. dzień (14-04-2023)

22. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Rozwoju i Technologii Kamila Król:

    Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W pierwszej kolejności chciałabym przypomnieć, że program ˝Mieszkanie+˝ jest to podstawowy element dokumentu strategiczno-programowego, który określa politykę mieszkaniową państwa, czyli Narodowego Programu Mieszkaniowego.

    Jeżeli chodzi o działania w ramach tego programu, to one koncentrują się na tworzeniu nowego zasobu mieszkaniowego, który jest skierowany do różnych grup beneficjentów, po pierwsze, poprzez wsparcie przedsięwzięć społecznego budownictwa czynszowego. Jest to część społeczna programu. Ta część obejmuje wsparcie samorządów oferowane w ramach rządowego programu wsparcia budownictwa socjalnego i komunalnego, jak również programu preferencyjnych kredytów dla inwestorów społecznego budownictwa czynszowego. Tutaj mamy bezzwrotne wsparcie finansowe. Jest ono udzielane gminom na tworzenie, modernizację mieszkaniowego zasobu gminy, a także społecznych mieszkań na wynajem ze środków funduszu dopłat. Sięga nawet 80-90% kosztów przedsięwzięcia, natomiast jeżeli chodzi o preferencyjny kredyt SBC, czyli społecznego budownictwa czynszowego, to finansowanie zwrotne dla TBS, SIM, jak również spółdzielni mieszkaniowych wynosi do 80% kosztów inwestycji.

    Drugą częścią tego programu jest część rynkowa programu, czyli budowa mieszkań na wynajem, w tym mieszkań z możliwością dojścia do własności przez najemcę, adresowanych do osób o umiarkowanych dochodach. Ta część obejmuje budowę mieszkań na wynajem, w tym mieszkań z możliwością dojścia do własności. Organizowana jest, jak wszyscy dobrze wiemy, przez PFR Nieruchomości SA we współpracy z podmiotami zainteresowanymi rozwojem rynku mieszkaniowego, czyli spółkami Skarbu Państwa, gminami, jak również podmiotami prywatnymi na zasadach stricte rynkowych, bez angażowania środków budżetu państwa.

    W tym miejscu należy zauważyć, że najemcy spłacają w czynszu cenę mieszkania, oczywiście ten czynsz jest wyższy, ale z czasem nabywa się prawo do własności. Ustawa nie określa okresu, w jakim ta spłata następuje, określa to jednak umowa zawierana z najemcą, przykładowo może być to 20 lat. Np. w Gdyni, jeżeli umowa obejmuje tylko najem, to czynsz wynosi 23 zł za 1 m², natomiast jeżeli umowa obejmuje również dojście do własności, to czynsz ten wynosi 52 zł za 1 m².

    Chciałabym też powiedzieć o instrumencie uzupełniającym, czyli o ˝Mieszkaniu na start˝. Jest to program pomocy ze środków budżetu państwa w ponoszeniu przez osoby fizyczne wydatków mieszkaniowych w pierwszych latach najmu mieszkania. Pomoc taka stanowi bezzwrotne finansowe wsparcie, ono jest udzielane w formie dopłat, które pokrywają część czynszu za najem mieszkania.

    (Poseł Konrad Frysztak: Jedną dziesiątą.)

    Ono jest wypłacane w okresie do 15 lat. Obecnie dopłata jest niezależna od czynszu. Według stanu na I kwartał 2023 r. wynosi - oczywiście w zależności od wielkości gospodarstwa domowego, metrażu mieszkania i lokalizacji - od 122 zł w przypadku jednoosobowych gospodarstw domowych do 987 zł w przypadku 5-osobowych gospodarstw domowych. Zgodnie z danymi z Banku Gospodarstwa Krajowego w 2022 r. dopłata ta stanowiła średnio 32% czynszu.

    Jeżeli chodzi o dalsze działania pomocowe rządu w kontekście rosnących kosztów - mam na myśli koszty energii, jak również gazu, które wpływają na stawki czynszu - w Ministerstwie Rozwoju i Technologii powstał projekt zmian w zakresie stosowania dopłat. Teraz rozłożę tę kwestię na części pierwsze. Instrument dopłat do czynszu został określony w ustawie z dnia 20 lipca 2018 r. o pomocy państwa w ponoszeniu wydatków mieszkaniowych w pierwszych latach najmu mieszkania. Obecnie trwa procedowanie nad zmianą, nad projektem ustawy o pomocy państwa w oszczędzaniu na cele mieszkaniowe, to są druki sejmowe nr 3096 i 3122. Obecnie trwają wspólne prace Komisji: Infrastruktury i Finansów Publicznych. Zakłada się, że zmiany te wejdą w życie jeszcze w II kwartale tego roku.

    Obecnie co roku beneficjenci są weryfikowani przez gminę pod kątem dalszego spełniania warunków otrzymywania dopłat, czyli przede wszystkim bierze się pod uwagę kryteria dochodowe. Natomiast po zmianie przepisów oprócz powyższej weryfikacji będzie także sprawdzanie stawki czynszu. Jeżeli od czasu poprzedniej weryfikacji czynsz wzrośnie, to wtedy zmieniana będzie również dopłata, maksymalnie o wartość inflacji.

    Druga rzecz. Po nowelizacji każdy beneficjent, który obecnie otrzymuje dopłaty, będzie mógł złożyć w urzędzie gminy jednorazowo wniosek o zmianę wysokości dopłaty. Do takiego wniosku trzeba będzie dołączyć kopię umowy najmu, jak również kopię dokumentu potwierdzającego obecną wysokość stawki czynszu. Dopłata ta zostanie zwiększona, jeżeli w okresie między dniem zawarcia umowy najmu a wejściem w życie nowelizacji czynsz zostanie podwyższony. Dopłata ta zostanie podwyższona o kwotę (Dzwonek) zastosowanej podwyżki, a wzrost dopłaty nastąpi w drodze decyzji o zmianie decyzji w sprawie dopłat i będzie obowiązywał od momentu jej wydania. Dziękuję bardzo.

Przebieg posiedzenia