9. kadencja, 74. posiedzenie, 3. dzień (14-04-2023)
22. punkt porządku dziennego:
Pytania w sprawach bieżących.
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Infrastruktury Rafał Weber:
Dziękuję bardzo.
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Przez panów posłów Gonciarza i Gawrona został podniesiony bardzo istotny temat. Faktycznie w ostatnich tygodniach są duże emocje tych, którzy korzystają z tego odcinka autostrady A4, emocje związane z podniesieniem stawki opłaty za przejazd między Krakowem a Katowicami.
Jak słusznie zostało zauważone, ten odcinek jest odcinkiem koncesyjnym. Umowa koncesyjna z dnia 19 września 1997 r. zawarta pomiędzy Skarbem Państwa a Stalexport Autostrada Małopolska SA została podpisana przez ministra transportu i gospodarski morskiej pana Bogusława Liberadzkiego 2 dni przed wyborami do Sejmu III kadencji. Po tych wyborach Sojusz Lewicy Demokratycznej przestał być ugrupowaniem wchodzącym w skład rządu RP. Tym samym wszystkie skutki tej decyzji były balastem dla kolejnych rządów, które sprawowały władzę do teraz, i będą sprawowały władzę do 2027 r., czyli do terminu zakończenia tej umowy koncesyjnej.
Natomiast same postanowienia umowy, to jest clou problemu, to jest clou tego tematu, przyznają koncesjonariuszowi prawo swobodnego, autonomicznego kształtowania wysokości stawek opłat, natomiast nie przyznają stronie publicznej uprawnienia do skutecznego zablokowania planów spółki w tym zakresie. Umowa z 1997 r. została tak skonstruowana, że tutaj Skarb Państwa, polskie państwo nie ma żadnej możliwości zablokowania polityki opłatowej koncesjonariuszowi. Żaden rząd, począwszy od 1997 r., ze względu właśnie na konstrukcję prawną tejże umowy koncesyjnej nie miał możliwości skutecznego przeciwdziałania zamierzeniom koncesjonariusza dotyczącym podnoszenia stawek opłaty za przejazd odcinkiem autostrady A4 między Katowicami a Krakowem. W ujęciu statystycznym, analizując kształtowanie się stawek opłat za przejazd tym odcinkiem, w odniesieniu do pojazdów osobowych, czyli pojazdów do 3,5 t, w latach 2007-2015 stawki wzrosły o 3,5 zł, w ujęciu procentowym to jest 54%, a w latach 2015-2023 o 3 zł, czyli o 30%. Obecna podwyżka to skok z 13 zł na 15 zł dla samochodów osobowych za jeden pododcinek, natomiast na tym całym odcinku są dwa pododcinki, czyli jest to wzrost stawki za kilometr z ok. 43 gr do ok. 49 gr. Koszt przejazdu całym odcinkiem do końca marca br. wynosił 26 zł, natomiast po podwyżce, od 1 kwietnia, jest to 30 zł. Oczywiście mówię tutaj tylko o pojazdach osobowych. Jeżeli przełożymy te 60 km na odcinki, którymi zarządza państwo, to za taką długość kierowcy zapłacą nie 30 zł, tak jak w przypadku tego odcinka A4, tylko 6 zł. Tam, gdzie infrastrukturą drogową zarządza państwo, a państwo zarządza dwoma odcinkami płatnymi autostrady, jeden to jest odcinek autostrady A4, a drugi - odcinek autostrady A2, tam opłaty są kilka razy, a dokładnie pięć razy mniejsze niż wtedy, kiedy zarządza tymi odcinkami, w tym przypadku oczywiście, koncesjonariusz.
Szanowni Państwo! Minister infrastruktury Andrzej Adamczyk wielokrotnie odnosił się do działań podejmowanych przez Stalexport w przeszłości. Za każdym razem w oparciu o merytoryczne przesłanki negował politykę podnoszenia opłat, nie widział uzasadnienia dla takiej polityki opłatowej koncesjonariusza. W tym przypadku również nasze stanowisko jest stanowiskiem negatywnym, natomiast tak jak powiedziałem wcześniej, nie mamy tutaj wiążących uprawnień do tego, aby tę podwyżkę zablokować. Jednocześnie minister infrastruktury wielokrotnie podczas wystąpień publicznych, prezentując kierunek prowadzonej przez siebie polityki transportowej państwa, deklarował, że po 2027 r., czyli po zakończeniu tej umowy koncesyjnej, strona publiczna będzie miała całkowitą kontrolę nad regulowaniem wysokości opłat drogowych na tym odcinku autostrady A4, czyli mówiąc jednym zdaniem, zmierzamy w kierunku przejęcia odpowiedzialności za zarządzanie tym odcinkiem autostrady A4 i za podejmowanie decyzji zarówno w kwestii wysokości opłat, jak i - przechodząc tutaj do drugiego pytania, czyli do pytania pana posła Andrzeja Gawrona - w kwestii tematów inwestycyjnych.
I tutaj podjęliśmy również bardzo istotną decyzję, decyzję z połowy grudnia poprzedniego roku, aby w ramach rządowego programu budowy dróg krajowych, który jest rozpisany na lata do 2030 r. (Dzwonek), odcinek autostrady A4 od Tarnowa do węzła Krzyżowa rozbudować o kolejne pasy, tak aby zwiększyć jego przepustowość i usprawnić przejazd tym ważnym międzynarodowym szlakiem drogowym.
Wicemarszałek Włodzimierz Czarzasty:
Dziękuję bardzo.
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Infrastruktury Rafał Weber:
Tak że oprócz tego, że powrócimy do zarządzania odcinkiem autostrady A4, będziemy również prowadzili inwestycje poprawiające jego przepustowość. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia