9. kadencja, 74. posiedzenie, 3. dzień (14-04-2023)

25. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Spraw Zagranicznych o poselskim projekcie uchwały w sprawie ustanowienia Specjalnego Trybunału ds. Zbrodni Agresji przeciwko Ukrainie (druki nr 3091 i 3137).

Poseł Sławomir Nitras:

    Dziękuję.

    Pani Marszałek! Szanowni Państwo! Absolutnie trudno z tym dyskutować. Jest zgoda, mało tego, jest potrzeba, aby polski parlament w imieniu Polski jako sąsiada Ukrainy, jako kraju, który doświadczył zbrodni wojennych, zadeklarował swoją wiodącą rolę. Żyją jeszcze Polacy, którzy podobne działania, ale dotyczące polskich obywateli i dziejące się na terenie Polski, pamiętają. Nie ma narodu, nie ma państwa, które lepiej rozumie to, co dzisiaj przeżywa naród ukraiński, co przeżywają obywatele Ukrainy i co przeżywa Ukraina.

    Warto przypomnieć, że Międzynarodowy Trybunał Karny ściga Putina za zbrodnie wojenne, ale rzeczywiście jest tak, że sprawa wykracza poza jurysdykcję Międzynarodowego Trybunału Karnego. Chodzi o ściganie zbrodni wojennych na Ukrainie. Jest potrzeba powołania międzynarodowego trybunału ścigającego zbrodnie na Ukrainie.

    Rozważane są dzisiaj trzy warianty. Pierwszy: powołanie tego w drodze decyzji Zgromadzenia Ogólnego Organizacji Narodów Zjednoczonych. Drugi: powołanie tego, podobnie jak to było po II wojnie światowej z trybunałem w Tokio i trybunałem w Norymberdze, przez koalicję państw. Wtedy to była koalicja państw prowadzących wojnę, dzisiaj to musiałaby być koalicja państw wspierających wojnę obronną Ukrainy. I trzeci model: dołączenie się - czy jej wsparcie - do inicjatywy opartej na prawie ukraińskim. Wydaje się, że najbliższy jest ten drugi model, czyli powołanie przez niezależne państwa, które podobnie jak Polska oceniają agresję rosyjską jako zbrodnie wojenne, i ku tej wersji należy się skłaniać.

    Żałuję, że pan przewodniczący Fogiel wychodzi.

    (Poseł Radosław Fogiel: Zostanę.)

    Cieszę się. Nie kryję, że chciałem pana do tego sprowokować.

    Bo warto w tym momencie powiedzieć, że Polska wśród krajów Unii Europejskiej jest forpocztą powołania międzynarodowego centrum ścigania zbrodni agresji przeciwko Ukrainie. To jest ten przykład, kiedy Parlament Europejski, Komisja Europejska, instytucje wspólnotowe Unii Europejskiej były pierwszymi, które zainicjowały ten proces. Bardzo dobrze, że Polska w tym procesie od samego początku uczestniczy i że instytucje europejskie ten proces wspierają, dzisiaj również finansowo, bo na nich dzisiaj spoczywa ciężar finansowy powołania tego trybunału.

    Trzeba sobie wyraźnie powiedzieć, że od naszej determinacji, od determinacji (Dzwonek) takich krajów jak Polska zależy to, czy ten proces się uda - bo kiedy się uda, będzie wydawał się oczywisty. Dzisiaj, na początku tej drogi musimy mieć świadomość, że od naszej determinacji zależy, czy ten proces się uda, i bądźmy w tej materii zdeterminowani. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia