9. kadencja, 74. posiedzenie, 3. dzień (14-04-2023)

40. punkt porządku dziennego:

Informacja o istotnych problemach wynikających z działalności i orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego w 2021 roku wraz ze sprawozdaniem Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka oraz Komisji Ustawodawczej (druki nr 2945 i 3046).

Poseł Tomasz Zimoch:

    Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Szacunek dla instytucji - powiedział poseł sprawozdawca, a sejmowe miejsca - puste. A to przecież jedna z najważniejszych sejmowych debat. Nikogo z członków trybunału. To jest szacunek do parlamentu? A w Trybunale Konstytucyjnym wrze: grupy, grupki, bunt, stawianie warunków, rozkład na tle politycznym. W trybunale dzieją się gorszące rzeczy, gorszące sceny, ale miarą upadku trybunału jest opieszałość, a trzeba powiedzieć nawet wręcz: lenistwo.

    Połowa kwietnia. Wysoki Sejmie! W tym roku trybunał wydał dwa merytoryczne wyroki. Dwa. 15 lutego - w sprawie skargi konstytucyjnej obywatela złożonej 3 lata temu. Drugi wyrok wydano 2 dni temu w wyniku pytania sądu rejonowego w Warszawie, zadanego w 2019 r. Wysoki Sejmie! W wyniku opieszałości Trybunału Konstytucyjnego na 4 lata w tej sprawie wstrzymano sądowe postępowanie cywilne. W 2020 r., między 19 lipca a 23 listopada, nie było żadnego wyroku trybunału. Kompromitacją trzeba wręcz nazwać to, że przez niemal 6 lat trybunał nie jest w stanie rozstrzygnąć wniosku prokuratora generalnego o rozstrzygnięcie sporu między Sądem Najwyższym a prezydentem w zakresie stosowania prawa łaski. Wysoki Sejmie! Wniosek taki wpłynął do trybunału dokładnie w czerwcu 2017 r. Ostatnio lekkie poruszenie po decyzji Sądu Najwyższego - na decyzję trybunału już czekać nie należy.

    Wróćmy do informacji, dokładnie za rok 2021. Do trybunału skierowano ponad połowę spraw mniej niż w 2015 r., a trybunał wydał zaledwie 18 wyroków merytorycznych. Żeby zachować pewną skalę, przypomnę, że w 2015 r. trybunał wydał 63 takie wyroki, a w rekordowym w historii trybunału roku 2006 wydano aż 104 takie wyroki. Pięć z tych wyroków merytorycznych, o których wspominam, każdy uzna za wyroki polityczne. Dotyczyły m.in. nękania rzecznika praw obywatelskich Adama Bodnara w okresie, kiedy parlament nie był w stanie wybrać jego następcy, oraz uznawania za niekonstytucyjne przepisów prawa europejskiego i europejskiej konwencji praw człowieka w sprawach związanych z sądownictwem.

    Dodatkowo efektem tej działalności są spory, zupełnie niepotrzebne, z instytucjami Unii Europejskiej w dobie kryzysu, a także wojny w Ukrainie. W 2021 r., przypomnę po raz kolejny, zapadł słynny wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w sprawie Xero Flor przeciwko Polsce, w którym zakwestionowano prawidłowość wyroków Trybunału Konstytucyjnego (Dzwonek) wydanych, gdy w składach zasiadają tzw. sędziowie dublerzy. Możemy albo mogą państwo kwestionować, czy są to sędziowie dublerzy, czy też nie, ale proszę zwrócić uwagę, że jest to wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Jeśli na taki temat nie możemy porozmawiać ani na posiedzeniach sejmowej komisji, ani na posiedzeniu plenarnym w Sejmie, jeśli w Sejmie nie ma żadnego przedstawiciela trybunału, to pytam pana posła sprawozdawcę - niech mi pan wybaczy, że to jest pytanie kierowane do pana - gdzie ten szacunek dla instytucji. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia