9. kadencja, 74. posiedzenie, 3. dzień (14-04-2023)

Oświadczenia.

Poseł Barbara Bartuś (tekst niewygłoszony):

    Oświadczenie poselskie z 14 kwietnia 2023 r. w 70. rocznicę śmierci i 71. rocznicę skazania na śmierć gen. Augusta Emila Fieldorfa ps. Nil

    Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W swoim oświadczeniu pragnę wspomnieć osobę gen. Augusta Emila Fieldorfa ps. Nil, gdyż w kwietniu przypada kolejna, już 71., rocznica skazania go na karę śmierci. To właśnie 16 kwietnia 1952 r. odbyła się w gmachu Sądu Wojewódzkiego w Warszawie rozprawa przy drzwiach zamkniętych. Sąd pod przewodnictwem sędzi Marii Gurowskiej wbrew faktom, wykorzystując sfałszowane zarzuty, uznał Augusta Emila Fieldorfa za winnego i skazał generała Wojska Polskiego na karę śmierci przez powieszenie.

    August Emil Fieldorf ˝Nil˝ urodził się w Krakowie w 1895 r. Po wybuchu I wojny światowej zgłosił się 6 sierpnia 1914 r. na krakowskich Oleandrach na ochotnika do Legionów Polskich i wyruszył na front rosyjski. 1 listopada 1918 r. zgłosił się do odtwarzanego wcześniej 5. Pułku Piechoty Legionów Józefa Piłsudskiego w formowanym Wojsku Polskim, otrzymując mianowanie na chorążego. W 1920 r. brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej.

    W czasie wojny obronnej w 1939 r. walczył jako dowódca 51. Pułku Strzelców Kresowych. Od sierpnia 1942 r. do marca 1944 r. August Emil Fieldorf dowodził Kedywem. W kwietniu 1944 r. Nil otrzymał zadanie stworzenia poza strukturami AK tajnej organizacji pn. ˝Niepodległość˝, kryptonim ˝Nie˝, która miała działać w wypadku okupacji ziem polskich przez Sowietów. W ostatnich miesiącach istnienia AK był też zastępcą komendanta głównego gen. Leopolda Okulickiego.

    7 marca 1945 r. gen. Fieldorf został przypadkowo aresztowany przez NKWD. Nierozpoznany przez władze sowieckie był zesłany do obozu pracy na Uralu. Po odbyciu kary, w październiku 1947 r. powrócił do Polski i pod fałszywym nazwiskiem, nie podejmując już pracy konspiracyjnej, osiedlił się w Łodzi. Z nadszarpniętym zdrowiem żył ze swoją żoną i córkami. W odpowiedzi na ogłoszoną w 1947 r. amnestię ujawnił się w lutym 1948 r., by móc, na tyle, na ile to było możliwe w tamtych czasach, normalnie żyć. Przez kolejne 2 lata pozostawał na wolności, był jednak śledzony przez agentów Urzędu Bezpieczeństwa.

    9 listopada 1950 r. gen. August Emil został zatrzymany przez funkcjonariuszy Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego w Łodzi na ul. Piotrkowskiej w momencie, gdy wychodził z budynku wojskowej komendy rejonowej.

    Komunistyczni oprawcy w trakcie trwającego 17 miesięcy śledztwa stosowali wobec generała tortury, szantażowali go aresztowaniem żony i córki, przedstawiali wymuszone na dawnych podkomendnych obciążające go zeznania. Wszystko to miało na celu złamanie go i skłonienie do współpracy. Ceną za wolność miała być zdrada i wydanie ukrywających się jeszcze żołnierzy podziemia. Odmawiając, generał zniweczył plan bezpieki i przesądził o swoim losie. 24 lutego 1953 r. w więzieniu mokotowskim dokonano mordu sądowego przez powieszenie. Był to ostatni akord pogardy i nienawiści wobec niezłomnej postawy generała Wojska Polskiego i tych wszystkich wartości, które uosabiał. Gen. August Emil Fieldorf ps. Nil był żołnierzem, a wobec żołnierzy wyroki śmierci wykonywano przez rozstrzelanie. Wieszano pospolitych przestępców i niemieckich zbrodniarzy.

    Ciało zamordowanego, podobnie jak wielu innych, spoczęło w bezimiennym dole, a osoby odpowiedzialne za zbrodnię dokonaną na gen. Fieldorfie ps. Nil pozostały bezkarne.

    W uznaniu znamienitych zasług dla Rzeczypospolitej Polskiej prezydent Lech Kaczyński w dniu 30 lipca 2006 r. pośmiertnie odznaczył gen. bryg. Augusta Emila Fieldorfa Orderem Orła Białego.

Przebieg posiedzenia