9. kadencja, 75. posiedzenie, 1. dzień (09-05-2023)

7. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi o rządowym projekcie ustawy o Funduszu Ochrony Rolnictwa (druki nr 3177 i 3190).

Poseł Kazimierz Plocke:

    Dziękuję.

    Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Panie Ministrze! Projekt ustawy w proponowanym brzmieniu będzie negatywnie oddziaływał na stabilizację powiązań rynkowych. Z jednej strony duże i średnie zakłady przetwórcze będą zobowiązane do wpłat na Fundusz Ochrony Rolnictwa, zaś małe podmioty będą z tego obowiązku zwolnione, dzięki czemu będą mogły stanowić swoistą nieuczciwą konkurencję, bo będą miały niższe koszty, a w razie ich niewypłacalności zobowiązania przejmie Fundusz Ochrony Rolnictwa.

    Ponadto dostrzegamy nieprecyzyjne zapisy o funduszu. Mianowicie chodzi o producentów rolnych, którzy mają otrzymywać rekompensaty z funduszu w przypadku niewypłacalności podmiotów określonych w art. 3 ust. 1 ustawy. Z kolei wpłat na Fundusz Ochrony Rolnictwa będzie dokonywać jedynie część podmiotów, które są podatnikami VAT. To wynika wprost z art. 3 ust. 2 ustawy. Zwracamy uwagę, że w 2023 r. limit zwolnienia podmiotowego z VAT wynosi 200 tys. zł w skali roku, zaś podmioty małe o obrocie niższym niż 200 tys. zł będą zwolnione z wpłat na Fundusz Ochrony Rolnictwa. Ta sytuacja może powodować tworzenie podmiotów skupujących, które prowadząc działalność gospodarczą nie przekroczą 200 tys. zł przychodu rocznie.

    Panie Ministrze! Może należy rozważyć, ażeby włączyć do tego sieci handlowe i zobowiązać również je do wpłat na rzecz Funduszu Ochrony Rolnictwa, a nie tylko polskie zakłady przetwórcze? (Oklaski)

    Z pewnością komentarza wymaga przepis art. 17 ust. 3 ustawy o Funduszu Ochrony Rolnictwa. Cytuję: kary pieniężne stanowią dochód budżetu państwa. Koniec cytatu. Zaś kolejny zapis art. 17 ust. 4 stanowi: koszty dochodzenia kar pieniężnych są pokrywane ze środków funduszu. To nowatorskie, przyznaję, i dotąd niespotykane rozwiązanie prawne w Polsce, aby podmiot trzeci, czyli Fundusz Ochrony Rolnictwa, jako podmiot prywatny zgodnie z art. 2 ust. 2 dysponował środkami finansowymi, które nie są środkami publicznymi w rozumieniu przepisów ustawy o finansach publicznych. Dlaczego podmiot prywatny finansuje i to dwukrotnie w całości koszty dochodzenia poprzez, po pierwsze, instytucję państwową jaką jest Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa i, po drugie, nakładanie kar pieniężnych przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa na inne podmioty, a uzyskane pieniądze z kar w całości będą stanowić dochód budżetu państwa?

    Uważamy, że projektowana ustawa przyniesie efekt odwrotny od planowanego. Zamiast wesprzeć polskie rolnictwo, doprowadzi do jego osłabienia i obniżenia jego konkurencyjności, a w przypadku zmniejszenia się produkcji rolnej, co też należy założyć, może pogorszyć się stan bezpieczeństwa żywnościowego kraju.

    Panie Ministrze! Jeszcze jedna ciekawa propozycja, mianowicie wedle naszych ekspertów warto rozważyć wprowadzenie Bankowego Funduszu Gwarancyjnego na wzór Turystycznego Funduszu Gwarancyjnego, który zakłady byłyby zobowiązane wykupić w razie trudności finansowych. To rozwiązanie może być korzystniejsze zarówno dla producentów rolnych, jak i dla przetwórców.

    Podsumowując, chcę powiedzieć, że klub Koalicji Obywatelskiej dostrzega w tym projekcie jeszcze wiele niespójności i sprzeczności, dlatego też składa dwie poprawki: 1. poprawka ma doprecyzowywać pojęcie, definicję producenta rolnego, a 2. poprawka jest związana z wejściem w życie ustawy z dniem 1 stycznia 2024 r. To jest o tyle istotne, że kwestie podatkowe, które są zapisane w tejże ustawie, powinny być rozstrzygnięte i przyjęte na miesiąc przed upływem roku podatkowego, czyli 30 listopada.

    Uważamy, że w trakcie roku podatkowego ten przepis nie powinien być respektowany. Dlatego też, panie marszałku, składamy te dwie poprawki. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia