9. kadencja, 76. posiedzenie, 1. dzień (24-05-2023)
7. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o ochotniczych strażach pożarnych oraz niektórych innych ustaw (druki nr 3148 i 3256).
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Maciej Wąsik:
Bardzo dziękuję.
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Ja chciałbym powiedzieć rzecz podstawową: to jest projekt poselski. Ja prezentuję stanowisko rządu, ale autorem tego projektu jest Paweł Hreniak wraz z grupą moich przyjaciół z zespołu do spraw pożarnictwa, którzy przeanalizowali zapisy dotychczasowej ustawy, którzy dokonali konsultacji społecznych, którzy rozmawiali ze strażakami. Przyznam, że te rozmowy i nasze analizy ministerialne były bardzo zbliżone, dlatego zdecydowaliśmy się, jako że współpracujemy, że projekt pójdzie drogą poselską. Większa praca jest posłów klubu Prawa i Sprawiedliwości. I bardzo wam za to dziękuję, bo to ważna nowelizacja, która koryguje pewne rzeczy, które wyszły przez rok funkcjonowania ustawy.
Oczywiście odpowiem na wszystkie pytania dotyczące Państwowej Straży Pożarnej, ale na początku pozwólcie państwo, że pozwolę sobie na pewną refleksję. Otóż posłowie, chociażby Polskiego Stronnictwa Ludowego, atakują tę ustawę - bo jest niedoskonała, bo świadczenie jest opodatkowane, bo to, bo tamto. Ja doskonale pamiętam pierwsze czytanie tej ustawy na posiedzeniu komisji, pamiętam doskonale pierwsze posiedzenie komisji. Był jeden głos przeciwny tej ustawie, jeden jedyny. Ten głos wydał z siebie pan prezes Waldemar Pawlak, który od początku był przeciwnikiem tej ustawy. Ja to odczytuję tylko w jeden sposób: ta ustawa realizuje to, co on kiedyś obiecał strażakom i czego nigdy nie zrealizował. Dlatego zanim zarzucicie tym rozwiązaniom, że za mało, zróbcie rachunek sumienia. Więcej już o polityce nie będę mówił, ale tak dokładnie było. Przyjęliśmy w konsensusie - jeden głos wstrzymujący się z klubu Platformy Obywatelskiej - tę ustawę. Spuśćmy na to zasłonę milczenia. Ale nie zarzucajcie tym rozwiązaniom, które są dzisiaj wprowadzone, że jest za mało, bo one realizują m.in. wasze stare obietnice wyborcze, a to świadczenie ratownicze było obiecane dawno, dawno temu. Nie przepisaliśmy żadnej społecznej ustawy, tylko rozmawialiśmy ze strażakami, którzy uświadomili nam, że jest to ważne.
Powiem państwu, że uczestniczyłem w wielu miejscach, w remizach OSP, we wręczaniu decyzji przyznającej to świadczenie. Oczywiście jego wysokość jest istotna, bo to są zazwyczaj osoby, które pobierają renty czy emerytury KRUS-owskie, z zasady niezbyt wysokie, więc ma to jakiś oddźwięk finansowy. Ale przede wszystkim ci ludzie, te spracowane ręce, które ściskaliśmy - to było poczucie godności, że państwo o nich pamiętało, że ktoś przypomniał sobie o strażakach, którzy przez wiele lat budowali remizy, starali się o wozy, gasili pożary, pomagali swoim sąsiadom i to ma taki wymiar niezwykle godnościowy.
Przypominam, że to świadczenie jest waloryzowane, tak jak waloryzowane są emerytury, i podlega, tak jak inne świadczenia, opodatkowaniu. Nigdy nie obiecywaliśmy, że będzie to świadczenie nieopodatkowane.
Chciałbym także państwu powiedzieć, że rzeczywiście wiele rzeczy zrobiliśmy dla Państwowej Straży Pożarnej, dla rozwoju ochrony przeciwpożarowej, dla ochotniczych straży pożarnych. Przypomnę chociażby tzw. ustawę o wdowach i sierotach. Jeżeli strażak ochotnik zginie podczas akcji bojowej, to jego żona czy małżonek - bo często ginie kobieta, zdarzają się takie sytuacje - dostanie dożywotne świadczenie, wynoszące dokładnie tyle, ile wynosi średnia płaca w Państwowej Straży Pożarnej, do końca życia. Dzieci do 18. roku życia lub do końca nauki, nie dłużej niż do 25. roku, będą otrzymywały świadczenie w wysokości połowy tej stawki.
(Poseł Krzysztof Gadowski: Nie życzmy nikomu...)
I nie życzmy nikomu - panie pośle, zgadzam się z panem - żeby trzeba było stosować tę ustawę. Ale już wiem, że ją stosujemy, już te wnioski są. Nie życzymy strażakom, żeby w ogóle musieli do tej ustawy zaglądać. I też dziękuję za zgodę w pracach nad tą ustawą.
Rzeczywiście planujemy - tu mówię do posłów Prawa i Sprawiedliwości - rozwijać ochronę przeciwpożarową o jeszcze jedną nową kompetencję, to jest ratownictwo medyczne. Wiemy doskonale, jak ważną rzeczą jest, żeby wszystkie osoby, które zajmują się ratownictwem, miały ratownictwo medyczne na jak najwyższym poziomie. Chodzi nie tylko o pierwszą pomoc, ale otwieramy też nowy kierunek w Szkole Głównej Służby Pożarniczej, z ratownictwem medycznym dedykowanym strażakom zawodowym, jak i ochotniczym. Będziemy chcieli doprowadzić do tego, żeby - tak jak w niektórych krajach na świecie - obok garażu, obok samochodu strażackiego stała karetka, która mogłaby przynosić pomoc ofiarom, chociażby wypadków. I żeby w gotowości byli strażacy, którzy potrafią tej pomocy udzielić.
Szanowni Państwo! Ktoś, kto nie zna ceremoniału strażackiego, może zapytać: Po co jest przekazanie samochodu? Ale wszyscy ci, którzy znają ceremoniał, wiedzą, jak strażacy lubią w mundurach celebrować pewne rzeczy. I samochód, który jest niepoświęcony, nie jest tak skuteczny jak ten, który jest poświęcony. Dlatego - odpowiadam tutaj posłowi Bochenkowi - są organizowane te uroczystości, na które serdecznie zapraszam, bo to jest naprawdę bardzo miła rzecz, kiedy widzi się radość strażaków, gdy mają nowy samochód i mają instrument, który mogą wykorzystywać.
Powiem państwu też, że staramy się, aby do OSP napłynęła świeża krew. Dlatego finansujemy i będziemy finansować młodzieżowe drużyny pożarnicze. W tym roku na sprzęt dla tych młodych ludzi, na wyjazdy, na obozy, na szkolenia będzie przekazane 40 mln zł przez pana premiera Mateusza Morawieckiego z rezerwy ogólnej, właśnie na to zadanie.
Odpowiadając panu posłowi Dyduchowi, powiem, że nie widzę jakiegoś spadku finansowania straży, które są w KSRG. Jest to na dosyć wysokim poziomie - 43 mln zł. Parę lat temu było to pięćdziesiąt parę milionów, tak że wydaje się, że ten poziom na wydatki bieżące wzrasta. Na straże, które nie są w KSRG, także wydajemy środki, oczywiście proporcjonalnie mniej. W tym roku na te straże przeznaczyliśmy 42 mln zł, na to, żeby miały na pokrycie wydatków bieżących. Nie mówię tu o inwestycjach, które trwają.
Powiem tak: mówiliście państwo o tzw. promesach. Te promesy są konieczne do tego, żeby można było rozpocząć działanie, prawda? Chociażby przetarg, chociażby cały proces zakupu. I tam jest napisane, że chodzi o samochód, który ma wartość 950 tys. zł. Ma wartość 950 tys.
(Wypowiedź poza mikrofonem)
Panie Pośle! Proszę się ze mną nie kłócić, bo ja doskonale wiem, co tam jest napisane. Proszę czytać ze zrozumieniem. Jak pan zna ustawę o finansach publicznych, to inwestycje jednostek, które nie są jednostkami budżetowymi, możemy wesprzeć w wysokości 50%, nie większej. Dlatego nie finansujemy w większym zakresie. Niektóre fundusze ubezpieczeniowe pozwalają to zwiększyć, ale z budżetu państwa idzie nie więcej niż 50%, stąd musimy postawić pewną kwotę, która jest później mnożona przez 50%. Tak jest, panie pośle, i proszę z tym nie dyskutować. Strażacy doskonale wiedzą, że muszą mieć wkład własny i że samorząd musi im pomóc.
Chciałbym z tego miejsca podziękować wszystkim samorządowcom, którzy ten proces niezwykle mocno wspierają. Rzeczywiście bez wsparcia samorządów nie moglibyśmy kupić w tym roku prawie 700 nowych wozów strażackich. Jestem przekonany, że ten proces przebiegnie prawidłowo. Jeśli jeszcze będą niezbędne, potrzebne działania pomocowe, to te działania wykonamy.
Chciałbym podziękować za jedno pytanie, które tu padło, bo natchnęło mnie nowym pomysłem. Rzeczywiście przyjrzymy się tym taryfom, które są w rozporządzeniu, czy nie można byłoby dokonać zmiany na korzystniejsze, bo taka była intencja ustawy. Dziękuję, panie pośle, za zwrócenie na to uwagi. Mogę obiecać, że podejmiemy pracę w tym zakresie.
I to tyle. Chciałbym podkreślić tylko jeszcze jedną rzecz, że przepisy ustawy są zbieżne z analizami, których dokonaliśmy w MSWiA. Chciałbym podziękować panu posłowi Hreniakowi, że raczył wyjść z tą inicjatywą, bo rzeczywiście ta ustawa będzie dzięki temu lepsza.
Panie Marszałku! Bardzo dziękuję. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia