9. kadencja, 76. posiedzenie, 1. dzień (24-05-2023)
10. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Polityki Społecznej i Rodziny o rządowym projekcie ustawy o świadczeniu wspierającym (druki nr 3130 i 3230).
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Rodziny i Polityki Społecznej Paweł Wdówik:
Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Ustawa o świadczeniu wspierającym w najbardziej kompleksowy sposób odpowiada na oczekiwania, czasem wieloletnie oczekiwania, osób z niepełnosprawnościami i ich opiekunów, oczekiwania dotyczące przede wszystkim prawa do niezależności, do stanowienia o swoim życiu i do tego wszystkiego, co państwo chce i może świadczyć, żeby życie osoby z niepełnosprawnością było godne. Wprowadzamy tą ustawą bardzo oczekiwane zmiany.
Mówią państwo o braku konsultacji. Ja chcę powiedzieć, że liczba informacji, które otrzymaliśmy od osób z niepełnosprawnościami z różnych środowisk na temat treści tej ustawy, stała się powodem wprowadzenia daleko idących poprawek, po to żeby jak najpełniej odpowiedzieć na te oczekiwania. Sam projekt, pierwszy projekt tej ustawy, powstał w wyniku decyzji pani minister Maląg o podjęciu rozmów z Protestem 2119, i to dzięki inspiracjom osób, które niezależnie od różnic światopoglądowych miały gotowość przyjść, usiąść i rozmawiać z nami, osób niepełnosprawnych i ich opiekunów z tego protestu powstał pierwszy projekt. Po wysłuchaniu wszystkich obaw i lęków nanieśliśmy kolejne zmiany, których efektem jest przedstawiona dzisiaj przez panią poseł sprawozdawcę ustawa z poprawkami.
Co jest istotą tej ustawy? Po pierwsze, do ukończenia 18. roku życia wprowadzamy świadczenie pielęgnacyjne dla opiekunów bez jakichkolwiek ograniczeń w podejmowaniu aktywności zawodowej. To jest ta zmiana, o którą było tyle wystąpień i którą możemy teraz wprowadzić dzięki temu, że po 2018 r. wprowadzamy świadczenie wspierające. Świadczenie wspierające, które przede wszystkim jest świadczeniem podmiotowym dla osoby z niepełnosprawnością. Byliśmy chyba jednym z ostatnich krajów w Europie, gdzie dorosły człowiek był zależny od decyzji swojego rodzica i od pieniędzy, które ten rodzic otrzymywał w związku z jego niepełnosprawnością. Ten etap, mam nadzieję, odchodzi do historii. Do 18. roku życia: rodzice - świadczenie pielęgnacyjne z możliwością pracy, jak i gdzie chcą, bez limitów zarabiania. Po 18. roku życia - świadczenie wspierające dla osób z niepełnosprawnościami wypłacane podmiotowo dla tej osoby, bez jakichkolwiek ograniczeń związanych z zarobkowaniem, z dochodami w gospodarstwie domowym i bez cofania jakichkolwiek świadczeń. Jest to więc dodatkowe świadczenie.
W wyniku wsłuchiwania się w te głosy, które wczoraj osoby niepełnosprawne i ich opiekunowie przedstawiali, wyszliśmy z poprawką, która rzeczywiście koryguje sytuację, w której w rodzinie jest więcej niż jedno dziecko z niepełnosprawnością. Poprawka, która na każde kolejne dziecko da kolejne świadczenie pielęgnacyjne w pełnym wymiarze, podwyższa to świadczenie o 100% za każde kolejne dziecko. To jest poprawka, z którą wychodzimy; jak słyszałem z wystąpień, także inne kluby wychodzą z taką poprawką.
Chcę przy tej okazji powiedzieć, że mimo wszystko jest dużą nadzieją na zmianę jakości życia politycznego fakt, że - tak jak powiedziała pani poseł Marczułajtis - niepełnosprawność nie ma kolorów politycznych i byliśmy w stanie słuchać siebie nawzajem, i byliśmy w stanie także rozmawiać. Przede wszystkim chcę podziękować stronie społecznej, tym wszystkim, którzy współpracowali z nami od kilku miesięcy i mimo wczorajszych trudności z tej współpracy nie zrezygnowali. Dzisiaj także otrzymałem informację o oczekiwaniach i o korektach.
Jeśli chodzi o skalę oceny, wczoraj wprowadziliśmy zapis do ustawy, który obliguje ministra do spraw zabezpieczenia społecznego do przeprowadzenia weryfikacji progów punktowych po roku działania ustawy właśnie po to, o co pytał pan poseł Martyniak - przepraszam, jeśli przekręciłem nazwisko - żeby objąć tym świadczeniem zakładane co najmniej 0,5 mln obywateli. Dotychczasowe świadczenie pielęgnacyjne było dostępne dla troszkę powyżej 200 tys. osób. Widać od razu, że poszerzamy grono beneficjentów, mocno je poszerzamy. Jesteśmy także otwarci - i powtarzam to po raz kolejny - na dalsze prace nad skalą oceny poziomu potrzeby wsparcia. W tej chwili mamy także - w wyniku tego, co działo się w Brukseli - otwarty kontakt ze stroną hiszpańską i zapoznajemy się z nowymi rozwiązaniami stosowanymi w tym kraju, w innych krajach, po to żeby narzędzie było jak najskuteczniejsze i jak najprecyzyjniej odpowiadało potrzebom.
A po roku będziemy tę ustawę weryfikować. Być może my, być może państwo - wtedy zobaczymy, ile warte są słowa każdego z nas. Na koniec chcę podziękować posłom Prawa i Sprawiedliwości i panu premierowi Morawieckiemu za otwartość w tej zupełnie nowej dziedzinie, jaką jest prawo do niezależnego życia dla osób z niepełnosprawnościami. To jest temat, którego żaden z dotychczasowych rządów na przestrzeni ostatnich 30 lat nie podjął w takim zakresie. Jestem przekonany, że osoby z niepełnosprawnościami, widząc wszystko, co zrobiliśmy i co robimy, docenią to, ponieważ ta ustawa, poza tak oczekiwanymi zmianami, dokonuje jeszcze jednej zmiany - w 100% wykonuje wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2014 r. To jest także rzecz, na którą bardzo wiele osób czekało. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia