9. kadencja, 76. posiedzenie, 1. dzień (24-05-2023)
11. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Cyfryzacji, Innowacyjności i Nowoczesnych Technologii o rządowym projekcie ustawy o przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie Krajowego Centrum Przetwarzania Danych (druki nr 3144 i 3246).
Poseł Krzysztof Gawkowski:
Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Infrastruktura krytyczna państwa i odpowiedzialne zarządzanie systemami cyfrowymi, w tym systemami cyberbezpieczeństwa, zobowiązują każde państwo do myślenia o tym, jakie czynniki zewnętrzne mogą wpływać na rejestry państwowe, jak odbywa się przetwarzanie danych, które te rejestry zbierają, i jak dobrze zabezpieczyć część hardware’ową dotyczącą serwerów, które w ramach infrastruktury cyfrowej państwa organizują i przetwarzają wszystko, co zostało zebrane. Zatem Krajowe Centrum Przetwarzania Danych, które objęte jest pracą nad ustawą, to odpowiedzialne i dobrze przygotowane myślenie o państwie, które powinno chronić swoje dane, czyli powinno myśleć o obywatelach i strukturze administracji państwowej. Infrastruktura cyfrowa i zarządzanie zbieranymi danymi przez ostatnie lata niestety były traktowane po macoszemu. W Polsce brakuje od lat takiego centrum przetwarzania danych, które i od strony infrastruktury, i od strony software’u, czyli oprogramowania, byłoby odpowiednio przygotowane, zabezpieczone i dawało poczucie bezpieczeństwa. To poczucie bezpieczeństwa powinno być wzmocnione też w związku z tym, co dzieje się podczas wojny na Ukrainie, z tym, jakie ataki na infrastrukturę krytyczną państwa, administrację publiczną i rejestry mogą zostać zrealizowane. To powinno pozwolić zachować ciągłość pracy systemów i wykorzystywania danych, które te systemy generują. One roztaczają opiekę nad obywatelem.
Jednym z tych elementów jest oczywiście odpowiedzialne zarządzanie systemami, ale drugi to jest dostrzeganie tych systemów, które są narażone na utratę danych albo utratę ciągłości zarządzania, jak ochrona zdrowia, finanse, administracja publiczna, rejestry państwowe, energetyka itd., itd.
System bezpieczeństwa cyfrowego w Polsce będzie zatem wzmocniony, jeżeli wybudujemy skutecznie, szybko i odpowiedzialnie takie właśnie inwestycje jak Krajowe Centrum Przetwarzania Danych. Dobrze, że nad tym projektem pracujemy. Źle, że nie słuchacie państwo wskazówek opozycji, które podpowiadają, że powinniśmy przede wszystkim zwrócić uwagę, jak będzie to centrum budowane. To znaczy: przepisy w projekcie ustawy wyłączające w wielu elementach Prawo zamówień publicznych rodzą jedno fundamentalne pytanie: Czy ta cała inwestycja, zamiast opiekować się danymi, nie będzie wzbudzała kontrowersji? Otóż będzie wzbudzała kontrowersje, bo pojawią się pytania, kto tak naprawdę jest beneficjentem tego przetargu, kto jest beneficjentem prawie 1 mld zł, jak będą dokonywane konkretne zamówienia i czy ktoś na tym wszystkim nie zarabia. Państwo powinno w sferze cyfrowej od takich manipulacji uciekać. Państwo powinno zrobić wszystko, żeby przejrzystość tego postępowania i jednocześnie bezpieczeństwo były tak przygotowane, żeby nie rodziły wątpliwości, nie budziły emocji i dawały poczucie, że dzieje się to na rzecz państwa i obywatela, który jest w tym państwie najważniejszy. Ta inwestycja już przy projekcie ustawy budzi takie wątpliwości. Jest jeszcze czas, panie ministrze, żeby zastanowić się nad tym, czy rzeczywiście tak głębokie wyłączenia w przypadku Prawa zamówień publicznych są potrzebne.
Odpowiedzialność za dane, infrastrukturę, przetwarzanie i ciągłość to jest wspólny głos, który powinien w tym parlamencie wybrzmieć. Dlatego Lewica chce popierać i będzie popierała wszystkie inwestycje, które dają poczucie bezpieczeństwa obywatelowi i wzmacniają administrację publiczną w ochronie danych. Cybertarcza, cyberbezpieczeństwo i cyberodpowiedzialność to pakiet, który daje nam wszystkim ochronę. Ale ta ochrona będzie zapewniona wtedy, jeżeli nie okaże się, że temu procesowi w którymś momencie została podstawiona noga. Dzisiaj w procesie inwestycyjnym państwo jako ministerstwo, jako autorzy tej ustawy podstawiacie nogę sami sobie. My chcemy was ustrzec przed tym, żeby ta noga była cofnięta, żebyście dali szansę na dobrą inwestycję, która jest Polsce potrzebna. Bo takie miejsca jak Krajowe Centrum Przetwarzania Danych i kolejne są dobrą i odpowiedzialną decyzją, ale dobre i odpowiedzialne decyzje powinny mieć też odpowiedzialnie i dobrze przygotowany charakter inwestycyjny.
Na tę chwilę takiej odpowiedzialności brakuje. Bardzo proszę o przyjęcie tych poprawek, które opozycja zgłosiła w ramach wyłączeń ustawy o zamówieniach publicznych, bo to daje szansę na dobrą ustawę ponad podziałami politycznymi. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia