9. kadencja, 76. posiedzenie, 2. dzień (25-05-2023)
Przewodniczący Rady Najwyższej Ukrainy Rusłan Stefanczuk:
Wielce Szanowna Pani Marszałek! Wielce Szanowny Panie Marszałku! Wielce Szanowny Panie Premierze! Szanowni Panie i Panowie Posłowie i Senatorowie! Niezmiernie się cieszę, że dziś jestem na przyjaznej polskiej ziemi - ziemi, która po strasznym poranku 24 lutego ub.r. stała się gościnnym domem dla wielu Ukraińców. Od pierwszych chwil rosyjskiej inwazji naród polski, państwo polskie twardo stały ramię w ramię z Ukrainą. Odważnie i głośno ogłosiliście całemu światu: Nie ma zgody na dominację siły nad prawem (Oklaski), nie ma zgody na łamanie zasad, według których wszyscy żyjemy.
Wielki naród polski, nasz bliski sąsiad okazał bezwarunkową miłość wobec swego bliźniego. Cały świat jest pod wrażeniem nadzwyczajnego człowieczeństwa i jednoczesnej determinacji Polaków. W 2001 r., podczas pamiętnej wizyty w Ukrainie bliski zarówno wam, jak i nam św. Jan Paweł II powiedział: Miarą wysokiej cywilizacji nie jest jedynie postęp gospodarczy, ale przede wszystkim moralność i duchowość. Co trzeci Polak w taki lub inny sposób zaangażował się w pomoc Ukrainie w potrzebie. Niski ukłon i szczera wdzięczność tobie, drogi polski narodzie. (Oklaski)
Panie i Panowie! W tej chwili 1000 km stąd toczą się zaciekłe walki. Czy słyszycie ryk dział? Wiem, że słyszycie. Czy słyszycie bicie mężnych serc ukraińskich żołnierzy? Wiem, że słyszycie. Czy słyszycie modlitwy ukraińskich matek? Wiem, że słyszycie. Ponieważ od pierwszych chwil zbrodniczej agresji Federacji Rosyjskiej bez chwili wahania otworzyliście swoje granice, domy i serca dla milionów Ukraińców.
Naród polski wielokrotnie w swej historii z bronią w ręku bronił swojej ojczyzny przed rosyjskim imperializmem i komunistycznym terrorem. Wiem, że również dziś jesteście gotowi bronić wartości, wolności i niepodległości, podobnie jak uczynili to ci obywatele Ukrainy o polskich korzeniach, których nie ma już wśród nas, ale o których nigdy nie zapominamy. To Ihor Branowycki z Kijowa, Andrij Witwicki z Iwano-Frankowska, Wadim Zabrocki z Żytomierza, Iwan Isyk z Drohobycza i Włodzimierz Gałecki z Berdyczowa. Wszyscy oni nosili dwa państwa w sercu. Mieli dwie ojczyzny, które w równym stopniu szanowali i których bronili. Żadnymi łzami i żadną złością nie można wyrazić naszego wspólnego bólu i pragnienia zemsty za każdego z nich. (Oklaski)
Niemal codziennie przechodzę obok muralu Ołeksandra Maciejewskiego, którego życie urwała seria z broni automatycznej okupanta. Jego ostatnie słowa brzmiały: Chwała Ukrainie! Codziennie grzebiemy naszych bohaterów. Codziennie odwiedzamy ich groby. Wczoraj na cmentarzu Powązkowskim oddałem hołd obywatelowi Polski Danielowi Sztyberowi. Wczoraj skończyłby 36 lat. Wraz ze swoimi polskimi braćmi Tomaszem Walentkiem, Januszem Szeremetą i Krzysztofem Tyflem przelał krew za naszą i waszą wolność. (Oklaski) Na tej smutnej liście jest również Marek Mastalerz, wolontariusz z Poznania.
Wieczna pamięć tym, którzy zginęli, broniąc Ukrainy lub ją wspierając, a jednocześnie pałając wielką miłością do Polski - a stąd też miłość do wolności i swego bliźniego. Uczcijmy minutą ciszy wszystkich tych, którzy oddali życie za wolną Ukrainę, wolną Polskę, za wartości, na których zbudowana jest wolna Europa.
(Zebrani wstają, chwila ciszy)
(Poseł Robert Telus: Wieczny odpoczynek racz im dać, Panie...)
(Posłowie: ...a światłość wiekuista niechaj im świeci.)
(Poseł Robert Telus: Wieczny odpoczynek racz im dać, Panie...)
(Posłowie: ...a światłość wiekuista niechaj im świeci.)
(Poseł Robert Telus: Wieczny odpoczynek racz im dać, Panie...)
(Posłowie: ...a światłość wiekuista niechaj im świeci.)
(Poseł Robert Telus: Niech odpoczywają w pokoju wiecznym.)
(Posłowie: Amen.)
Szanowni Posłowie i Senatorowie! 1,5 tys. km aktywnej linii frontu, którą utrzymuje dzisiaj Ukraina, to krwawa blizna na ciele Europy. Podobnie jak wszystkie inne nasze rany szybko się ona nie zagoi. Jestem państwu wdzięczny za wiarę w nas, w nasze zwycięstwo, które będzie również zwycięstwem Polski i całego wolnego świata. Staliście się naszym tymczasowym schronieniem, niezawodnym zapleczem, ogromnym węzłem humanitarnym i wojskowym, przez który do Ukrainy dociera pomoc z całego świata. Leczycie ukraińskich żołnierzy, szkolicie lekarzy, uczycie nasze dzieci.
Dziękuję prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej, posłom i senatorom, szefowi rządu, ministrom, miastom, województwom, powiatom i gminom.
Jesteśmy szczerze wdzięczni za już udzieloną przez Polskę pomoc wojskową, która jest skutecznie wykorzystywana na polu walki przez naszych obrońców. Nigdy nie zapomnimy przywództwa Polski w tworzeniu koalicji czołgowej, ponieważ to wy przekazaliście nam pierwsze Leopardy. Ukraińskie niebo jest chronione przez polskie MiG-i. Wierzymy, że wkrótce powstanie koalicja samolotowa, w której Polska zajmie czołowe miejsce. Wojna bowiem trwa. Dzisiaj Ukraina nadal potrzebuje zwiększonego wsparcia w zakresie bezpieczeństwa. Pomimo brutalnej wojny przeciwko nam marzymy o pokoju.
Dziękuję za wsparcie formuły pokoju prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełenskiego, który poprosił mnie o przekazanie państwu pozdrowień i podziękowań płynących z głębi serca. (Oklaski)
Drogi Braterski Narodzie Polski! Sprawiedliwość jest wartością, która nabrała dla nas nowego znaczenia w tej strasznej wojnie. Mam na myśli nieuchronność kary. Morderca musi wiedzieć, że kara za jego zbrodnie jest nieunikniona. (Oklaski)
Dziękuję wam, posłom na Sejm, za jednoznaczne potępienie zbrodni wojennych, zbrodni przeciwko ludzkości, zbrodni ludobójstwa popełnionych przez Rosję na terytorium Ukrainy. Dziękuję za wsparcie utworzenia trybunału specjalnego. Jestem wdzięczny obu Izbom za uznanie reżimu rosyjskiego za terrorystyczny. Chciałbym szczególnie podziękować członkom Senatu za przyjęcie uchwały potępiającej deportację ukraińskich dzieci przez Rosję. (Oklaski) Na razie nie wiemy dokładnie, ile małych losów wróg próbuje zrujnować. W postępowaniach karnych zarejestrowano już ponad 19 tys. takich przypadków, obawiam się jednak, że rzeczywistość jest o wiele straszniejsza. Przymusowe przemieszczenie dzieci do obcego kraju jest elementem zbrodni ludobójstwa. Jestem wdzięczny marszałek Sejmu, szanownej pani Elżbiecie Witek, za zainicjowanie współpracy między kobietami - przewodniczącymi parlamentów w Unii Europejskiej ze szczególnym skupieniem uwagi na takich zbrodniach Rosji jak uprowadzenia ukraińskich dzieci i handel kobietami. (Oklaski)
Drodzy Przyjaciele! Nasi Polscy Bracia i Siostry! Naród ukraiński pod względem swego ducha, swoich wartości zawsze był, jest i będzie częścią zachodniej cywilizacji. Dzisiaj Ukraińcy i Ukrainki bronią wartości cywilizacyjnych za cenę własnego życia. Czy nie jest to najsilniejszy argument za ostatecznym przyjęciem Ukrainy do europejskiej i euroatlantyckiej rodziny? (Oklaski)
Wolny świat powinien sobie zdać sprawę, że bez Ukrainy Unia Europejska i Sojusz Północnoatlantycki nigdy nie będą pełnowartościowe. Jestem wam szczerze wdzięczny za to, że Polska dobrze to rozumie. Dziękuję Senatowi Rzeczypospolitej za uchwałę, w której jednogłośnie poparliście państwo przyspieszoną procedurę członkostwa Ukrainy w NATO oraz konieczność udzielenia Ukrainie gwarancji bezpieczeństwa do czasu jej przystąpienia do Sojuszu.
Widzę w tej uchwale, panie marszałku Senatu, drogi Tomaszu, także twoją wielką rolę i zasługę. (Oklaski)
Szanowni Państwo! Pomimo trwającej wojny już dziś powinniśmy rozpocząć odbudowę Ukrainy. Postrzegamy Polskę jako ważną część tego dużego i ambitnego projektu. Wszyscy razem odbudujemy Ukrainę lepszą niż była. Z zadowoleniem przyjmujemy rozpoczętą przez Polskę procedurę konfiskaty rosyjskich aktywów. Wyrządzone nam straty muszą zostać zrekompensowane przez agresora.
Szanowni Państwo! Nasze narody wielokrotnie zaznawały bólu z powodu milionowych strat ludzkich zadanych przez imperium rosyjskie, reżim bolszewicki, a później komunistyczny.
Dobrze pamiętamy Katyń, Miednoje, Charków i Bykownię. Dziś świat zobaczył, jakie okropności russkij mir przyniósł na ukraińską ziemię - do Buczy, Borodzianki, Iziumu, Czernihowa. Po okupacji rosyjskiej nadal odnajdujemy tam miejsca tortur i bezimienne mogiły. Robimy jednak wszystko, co w naszej mocy, aby przywrócić imię każdej osobie, tak aby mogła zostać godnie pochowana, bo to jest niezbywalne prawo - prawo do godnego pochówku i wiecznej pamięci.
Jesteśmy gotowi i otwarci na współpracę z Polską. Wspólnie będziemy poszukiwać i odnawiać miejsca pamięci. Wspólnie przywrócimy z niepamięci imiona tych, którzy spoczywają w bezimiennych mogiłach zarówno w Ukrainie, jak i w Polsce. (Oklaski) Bez zakazów i bez barier, jest to bowiem nasz wspólny, moralny i chrześcijański obowiązek. Lekcje naszej wspólnej historii, wśród których najtrudniejszymi były lekcje I i II wojny światowej, lekcje czasów reżimów totalitarnych uczą nas, że wróg boi się, gdy jesteśmy razem. Wróg nie chce, byśmy żyli w pokoju. Wróg zrobi wszystko, by nas skłócić. (Oklaski)
Szanowni Przyjaciele! Zbliża się 80. rocznica straszliwych wydarzeń na Wołyniu. Rozumiemy wasz ból po stracie swoich najukochańszych. Wszystkim rodzinom i potomkom ofiar ówczesnych wydarzeń na Wołyniu składam wyrazy szczerego współczucia i wdzięczności za podtrzymywanie światłej pamięci o swoich przodkach. (Oklaski) To pamięć, która nie wzywa do zemsty ani nienawiści, ale służy jako ostrzeżenie, że nic takiego nigdy więcej nie powtórzy się między naszymi narodami. (Zebrani wstają, długotrwałe oklaski)
Życie ludzkie jest równie cenne niezależnie od narodowości, płci, rasy czy religii. I z tą świadomością będziemy z wami współpracować, drodzy polscy przyjaciele, akceptując prawdę bez względu na to, jak bolesna może ona być. (Oklaski) Razem musimy zdać ten niełatwy, ale wyjątkowo niezbędny egzamin, aby formuła: przebaczamy i prosimy o przebaczenie uzyskała prawdziwy sens i praktyczny wymiar. (Oklaski) Wspólnie odnajdziemy prawdę i dokonamy sprawiedliwej oceny.
Pragnę, abyśmy szanowali i nie zapominali o chwalebnym braterstwie naszej broni. O tym, jak ponad 100 lat temu wspólnie wyzwalaliśmy Kijów i uratowaliśmy Europę przed bolszewicką inwazją. Jak nasze narody zjednoczyły się w powstaniu styczniowym przeciwko rosyjskiemu uciskowi. Niech pamięć o tych bohaterskich wydarzeniach jeszcze bardziej zjednoczy nasze narody i nasze państwa.
Drodzy Polscy Przyjaciele! Pragnę, abyście odczuli bezgraniczną wdzięczność wszystkich Ukraińców za wszystko, co dziś robicie dla Ukrainy. Pragnę, abyśmy zdali sobie sprawę, że być może po raz pierwszy historia daje nam, naszym prezydentom, parlamentom i rządom wyjątkową szansę - ale i nakłada odpowiedzialność - aby stać się twórcami nowej przyszłości dobrych sąsiadów - Ukrainy i Polski. Pragnę, abyśmy wspólnie napisali naszą nową historię, bez jej retuszowania lub wyrywania z niej jakichkolwiek już zapisanych i przeżytych kart.
Podczas mojego pobytu w Warszawie wielu moich polskich przyjaciół prosiło mnie, abym wam już nie dziękował. Mówili: to my powinniśmy wam dziękować. Niech więc będzie to jedyna prośba, której dzisiaj nie spełnię. Dlatego dziękuję wam, Polacy. Jak dobrze, że mamy was. Chwała Ukrainie, chwała Polsce!
(Zebrani wstają, długotrwałe oklaski)
Przebieg posiedzenia