9. kadencja, 76. posiedzenie, 2. dzień (25-05-2023)
13. punkt porządku dziennego:
Pytania w sprawach bieżących.
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Aktywów Państwowych Marek Wesoły:
Panie Marszałku! Szanowni Państwo! Dziękuję bardzo za te pytania, zarówno pierwsze, jak i drugie. Oba, jak myślę, są bardzo ważne w dzisiejszych czasach.
Żeby szczegółowo odpowiedzieć na te pytania i pokazać kontekst wyzwania, przed którym stoimy, w perspektywie nie tylko kryzysu energetycznego w Polsce, ale też polityki energetycznej Europy, chciałbym przede wszystkim przypomnieć, że Ministerstwo Aktywów Państwowych złożyło do Komisji Europejskiej wniosek notyfikacyjny regulujący m.in. kwestię pomocy publicznej dla spółek objętych systemem wsparcia, tj. Polskiej Grupy Górniczej, Tauronu Wydobycie, Węglokoksu Kraj. W związku z agresją Federacji Rosyjskiej na Ukrainę oraz wywołaniem kryzysu energetycznego Ministerstwo Aktywów Państwowych dokonało analizy tego wniosku. Został on zaktualizowany. Zaktualizowany wniosek został złożony w maju, w tym miesiącu, do organów Unii Europejskiej. Aktualizacja dotyczy przede wszystkim sytuacji gospodarczej, inflacji, przeliczania kwot, które znalazły się w pierwotnym wniosku.
Wniosek notyfikacyjny zawiera szczegółowe plany operacyjne kopalń. Wskazują one wszystkie elementy prowadzenia działalności w danej kopalni w perspektywie jej funkcjonowania określonej w umowie społecznej. Głównymi elementami założeń funkcjonowania jednostki są: wielkość wydobycia, przychody, struktura sprzedaży, koszty, stan zatrudnienia, nakłady inwestycyjne i wielkość pomocy publicznej udzielonej tej jednostce. Każda z kopalń ma precyzyjnie wskazaną ilość węgla wydobywanego w poszczególnych latach. Przypominam, że umowa społeczna podpisana pomiędzy rządem, przedsiębiorcami i stroną społeczną zakłada stopniowe i powolne zmniejszanie ilości wydobywanego węgla, systematycznie, aż do roku 2049. Należy również przypomnieć, że celem wypłacania pomocy publicznej jest ograniczenie zdolności produkcyjnych, jednak w taki sposób, aby zapewnić stabilne funkcjonowanie kopalń wskazanych w umowie społecznej do konkretnych terminów ich funkcjonowania. W związku z powyższym ewentualna decyzja o zwiększeniu wydobycia wymaga ponownego przeliczenia całego systemu wsparcia, ponieważ redukcja zdolności produkcyjnych i ograniczenie wypłaty pomocy publicznej mają mieć charakter degresywny.
Niezależnie od tego Ministerstwo Aktywów Państwowych na bieżąco analizuje sytuację podażowo-popytową na rynku węgla kamiennego w obszarze energetyki zawodowej, przemysłu, ciepłownictwa oraz gospodarstw domowych. Zwracam uwagę na to, że poprzedni sezon grzewczy był wyjątkowy, jeśli chodzi o sprzedaż, dostawy i dystrybucję węgla. Obecnie importerzy dysponują zapasem węgla energetycznego, który gwarantuje bezpieczeństwo systemu elektroenergetycznego. Dodatkowo stany magazynowe w ciepłownictwie i elektroenergetyce są na bardzo zadowalającym, wysokim poziomie. Wydaje się więc, że w obecnej sytuacji zaopatrzeniowej nie ma potrzeby radykalnego zwiększania wydobycia z polskich jednostek. Jednocześnie zaznaczam, że w przypadku wystąpienia nieprzewidzianych zdarzeń na rynku paliw stałych istnieje możliwość czasowego nieznacznego zwiększenia wydobycia z kopalń objętych systemem wsparcia.
Właśnie w tym kierunku idzie Ministerstwo Aktywów Państwowych. W tej chwili analizujemy wszystkie kopalnie. Sprawdzamy, w których kopalniach przy niskim nakładzie finansowym i absolutnym uzasadnieniu ekonomicznym są możliwe inwestycje, które przede wszystkim będą przeciwdziałały spadkowi wydobycia węgla. W pierwszej kolejności stawiamy na to, aby realizować umowę społeczną i te wszystkie zapisy na tym poziomie, na którym zostały zrobione założenia. A zagrożenie spadkiem zawsze się pojawia. Tych czynników jest bardzo dużo, nie będę w tej chwili o nich mówił. Drugi kierunek jest taki, aby być przygotowanym do ewentualnego zwiększenia wydobycia na okres zagrożenia. Tutaj również potrzeba inwestycji, aby sobie tę możliwość otworzyć i aby być przygotowanym na kolejne zagrożenie, takie jak to, które było w zeszłym roku. Będzie to powodowało, że również polskie kopalnie będą zwiększały wydobycie. Nie będziemy się opierać tylko na imporcie surowca z zewnątrz. Na dziś prace idą w tym kierunku.
Oczywiście cała sytuacja energetyczna wymaga dialogu z Unią Europejską. W trakcie notyfikacji wniosku będziemy również rozmawiać o tym kryzysie, będziemy rozmawiać o tym, czy istnieje możliwość korzystania z surowców, które posiada nie tylko Polska, ale również cała Unia Europejska, bo przecież Polska jest członkiem Unii Europejskiej i dzisiaj ten surowiec może być zabezpieczeniem dla całej Unii Europejskiej.
Jeśli chodzi o drugie pytanie, to jest to kwestia w miarę bezpieczna. Jastrzębska Spółka Węglowa, która dzisiaj dostarcza węgiel koksowy do hutnictwa, ma zapewnione dostawy. Jest jedyną spółką w Europie, która obsługuje rynek koksowy. Oczywiście dzisiaj hutnictwo idzie w kierunku zielonym, w kierunku pieców elektrycznych, ale to długi proces. W moim przekonaniu Jastrzębska Spółka Węglowa i węgiel koksujący jeszcze przez następne lata... O ile nie będą pojawiały się tego typu zagrożenia, jak ostatnie zagrożenie metanowe, dyrektywa metanowa, rozporządzenie metanowe, to Jastrzębska Spółka Węglowa i jej przyszłość są w miarę stabilne. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia