9. kadencja, 76. posiedzenie, 2. dzień (25-05-2023)
22. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Infrastruktury o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym oraz niektórych innych ustaw (druki nr 3245, 3245-A i 3250).
Minister Infrastruktury Andrzej Adamczyk:
Przyspieszenie spowodowało, że byłem nieobecny na początku tego punktu porządku obrad.
(Poseł Stefan Krajewski: Ale żeby nie było znacznego spowolnienia.)
Wicemarszałek Włodzimierz Czarzasty:
Ale wszyscy panu wybaczyli.
Minister Infrastruktury Andrzej Adamczyk:
Dziękuję bardzo.
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panowie Ministrowie! Panie i Panowie Posłowie! Szanowni Państwo! Miałem okazję wsłuchiwać się w wystąpienia klubowe, korzystając z transmisji internetowej, także będę mógł odnieść się także do wcześniejszych wypowiedzi. Co do technikalii będzie mówił też pan minister Rafał Weber. Bardzo proszę, aby dopuścić możliwość jego wystąpienia.
Panie pośle Suchoń, pytał pan o powody zmiany zdania. Nie jestem aż tak bardzo zdeterminowany, żeby pytać pana o powody zmiany zdania, a jest pan postacią, która słynie ze zmiany zdania.
(Głos z sali: Ha, ha, ha!)
To jest taki naturalny proces. Jeżeli jest powód...
(Wypowiedź poza mikrofonem)
Panie i panowie posłowie, bo przecież pani poseł również o to pytała, panowie posłowie także, państwo posłowie, jest taki proces naturalny. Jeżeli są argumenty i jeżeli są powody, dla których trzeba zmienić zdanie, to po prostu trzeba to zrobić. (Oklaski)
(Głos z sali: Klaskomierz.)
Nie, do klaskomierza to zaraz dojdziemy.
Szanowni państwo, pan premier Mateusz Morawiecki podczas konwencji bardzo wyraźnie powiedział, że dochody polskiego budżetu, polski budżet, państwo polskie jest w znakomitej sytuacji finansowej. Dlatego dzisiaj możemy zdecydowanie więcej, ale szczególnie możemy podjąć te wszystkie działania, które przynoszą korzyść państwu polskiemu. I zaraz przejdę do kwestii związanej z kosztami tej operacji, jaką jest odstąpienie, w etapach oczywiście, od poboru opłat na autostradach dzisiaj zarządzanych prze państwo.
Pan poseł Jerzy Paul bardzo celnie zapytał i poruszył kwestie kosztów wypadków drogowych w Polsce. O tym prowadziliśmy i prowadzimy debatę w Sejmie, jak pamiętam, od 2005 r., bo od tego...
(Poseł Stefan Krajewski: Był jeden taki najdroższy wypadek.)
Przepraszam.
...czasu pełnię mandat poselski, panie pośle. W komisjach infrastruktury kolejnych kadencji: V, VI, VII i VIII pochylaliśmy się nad dramatami, które dzieją się na polskich drogach i nie trywializowaliśmy tego problemu, nie wyśmiewaliśmy się z tego, nie mówiliśmy o klaskomierzach, mówiliśmy o tym, co zrobić, żeby polskie drogi były bezpieczne.
(Poseł Stefan Krajewski: Bo je zbudowaliśmy.)
Dzisiaj koszt wypadków drogowych, mierzony algorytmem, który stosowany jest w wielu państwach, za 2021 r. to 39,3 mld zł, nie mówiąc o dramatach ludzkich: bliskich, przyjaciół, rodzin, które straciły w wypadkach drogowych dzieci, mężów, żony, rodziców, przyjaciół, sąsiadów, ale także stratach dla gospodarki narodowej, wymiernych, policzalnych, bo to można policzyć. Jeżeli w ten sposób zmniejszymy ilość wypadków drogowych o 10% - ktoś może ma wątpliwości, czy warto odstępować od poboru opłat, czy warto dążyć do tego, żeby polskie autostrady były bezpłatne - to warto. A dlaczego warto? Bo warto wsłuchać się w głos ekspertów i warto przeczytać analizy, z których wynika, że ilość wypadków drogowych na autostradach jest zdecydowanie stosunkowo mniejsza, aniżeli na drogach równoległych, chociażby do samych autostrad. Ktoś powiedział, że poprzez te działania autostrady wypełnią się samochodami, które jadą drogami równoległymi często z powodów ekonomicznych. Po prostu ludzi nie stać na to, żeby dojeżdżać do pracy autostradami, więc jadą drogami alternatywnymi. Przykładem jest droga nr 94. Na swoich odcinkach między Krakowem a Katowicami i dalej aż do zachodniej granicy państwa jest ona równoległa do autostrady A4. Czy państwo zwróciliście uwagę, co przeżywają ludzie, jakie dramaty, jakie obciążenia na drogach równoległych, dojeżdżając codziennie do pracy, do szkół drogami równoległymi? Czy zwróciliście państwo uwagę, jakie będą pozytywne skutki tego, że będzie można przenieść część ruchu samochodów osobowych na bezpieczniejsze autostrady? Na 10 wypadków... na 100 wypadków drogowych... nie, na 10 wypadków drogowych...
(Głos z sali: Na 100 wypadków 10 ofiar.)
Tak, na 100, przepraszam bardzo. Na 100 wypadków na drogach krajowych - 10 ofiar śmiertelnych. Na 100 wypadków na autostradach - 4 ofiary śmiertelne. (Oklaski)
Szanowni Państwo! Zmniejszenie ilości wypadków drogowych o każdy procent to powinien być nasz cel. To powinien być nasz cel, nie powód do tego, aby trywializować, wyśmiewać, prześmiewać. Trzeba mówić o tym, co zrobić, żeby polskie drogi były bezpieczniejsze. Będziecie państwo zaskoczeni i mam nadzieję, że wszyscy jesteśmy zaskoczeni tym, że udało się wreszcie doprowadzić do tego, że w ubiegłym roku ilość ofiar śmiertelnych na polskich drogach spadła poniżej 2 tys. Szanowni państwo, to jest nasz wspólny sukces, nas wszystkich. I tak traktujmy te decyzje - nie tylko zniesienie opłat, nie tylko wprowadzenie bezpłatnych autostrad, ale także zakaz wyścigu samochodów ciężarowych. Wsłuchiwałem się w pana głos i byłem zdumiony, że potrafi pan tak trywializować problem wyprzedzających się tirów, które nagle zjeżdżają na lewy pas autostrady, w sytuacji gdy za nimi podąża samochód z prędkością o 60 km wyższą. (Oklaski) Jeździ pan autostradami samochodem? Jeździ pan samochodem autostradami?
(Poseł Stefan Krajewski: Ja coś takiego mówiłem? Ja coś takiego mówiłem? Sprostowanie.)
Szanowni Państwo! Przejęcie autostrad dzisiaj zarządzanych przez państwo nie kończy tego procesu, jakim jest dojście do sytuacji, w której z powodów ekonomicznych Polacy nie będą musieli korzystać li tylko i wyłącznie z równoległych do autostrad dróg gminnych, powiatowych, wojewódzkich, krajowych. Kolejnym etapem są odcinki koncesyjne, a to poprzez negocjacje z koncesjonariuszami. Wiemy, na jakie warunki zgodzono się, podpisując umowy koncesyjne, na jakie trudne warunki. O tym może powiedzieć pan minister Cezary Grabarczyk, na jakie trudne warunki koncesyjne zgodziło się państwo polskie, zgodził się polski rząd. Pan minister Grabarczyk dużo na ten temat może powiedzieć. O tym mogą powiedzieć, bo przecież są jeszcze wśród nas, ministrowie i ci, którzy w 1996 r. decydowali o umowie koncesyjnej dotyczącej autostrady A4 na odcinku Balice - Kraków. To są trudne umowy. Chcemy je renegocjować. Mamy nadzieję...
(Poseł Stefan Krajewski: Panie marszałku, w trybie sprostowania.)
Ale pan marszałek na pewno panu pozwoli. Ja poprę pana wniosek.
(Poseł Stefan Krajewski: Dziękuję za łaskawość.)
Szanowni Państwo! Te umowy koncesyjne są trudne, są niełatwe. Chcemy poprzez negocjacje, w trybie negocjacji doprowadzić do sytuacji, w której będziemy mogli przedstawić w kolejnej odsłonie, w kolejnym projekcie ustawy rozwiązania dotyczące odcinków koncesyjnych. I zapewniam państwa, że będziemy robili wszystko, abyśmy byli skuteczni, nie tylko rząd Prawa i Sprawiedliwości, ale abyśmy wszyscy byli skuteczni - wszyscy ci, którzy winni są podjąć wszelkie działania, dzięki którym zmniejszy się ilość wypadków drogowych na polskich drogach, a szczególnie ilość wypadków śmiertelnych.
Myślę, że pan minister Rafał Weber wytłumaczy problem e-TOLL. Jestem przekonany, że twierdzenie, iż e-TOLL się nie sprawdził, nie funkcjonuje, jest twierdzeniem absolutnie nieprawdziwym, opartym na żadnych dowodach, na braku dowodów.
(Głos z sali: Kłamstwo.)
System poboru opłat wcale nie będzie wyłączony. System poboru opłat będzie służył temu, aby można było pobierać opłaty za przejazd samochodami o DMC powyżej 3,5 t, samochodami ciężarowymi.
(Poseł Cezary Grabarczyk: Tak, ale to jest 1,5 mln, a nie 26.)
Bo nikt nigdzie nie powiedział, że w Polsce przejazd samochodami ciężarowymi drogami autostradowymi, drogami szybkiego ruchu będzie bezpłatny.
(Poseł Cezary Grabarczyk: To jest dowód, to jest dowód.)
(Poseł Krystyna Skowrońska: Mamy dokumenty, panie ministrze.)
Szanowni Państwo! Imputowaliście jeszcze w ubiegłym roku, 2 lata temu, że polski rząd przygotowuje takie działanie, które ma doprowadzić do tego, że opłatami mają być objęte drogi ekspresowe. Na wyścigi przebijaliście się państwo do mediów, do radia, do telewizji, żeby ostrzec Polaków, że Prawo i Sprawiedliwość...
(Poseł Krystyna Skowrońska: Ale to prezes mówił, to prezes mówił, że będą.)
...chce wprowadzić opłaty za przejazd drogami ekspresowymi.
Prawo i Sprawiedliwość, szanowni państwo, realizuje program bezpiecznych polskich dróg, realizuje program, na który czekają Polacy. Chodzi o komfortowe przejazdy samochodowe drogami autostradowymi, drogami szybkiego ruchu. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
(Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Małgorzata Gosiewska)
Jeżeli pan marszałek... Jeżeli pani marszałek pozwoli, pan minister Rafał Weber.
(Poseł Cezary Grabarczyk: To Jarosław powiedział.)
Przebieg posiedzenia