9. kadencja, 76. posiedzenie, 3. dzień (26-05-2023)

28. punkt porządku dziennego:

Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego, ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (druk nr 3216).

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości Marcin Warchoł:

    Bardzo dziękuję.

    Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Chcę rozpocząć od ostatniego pytania, pytania pana posła Zwiefki. Konfiskata pojazdu należącego do nietrzeźwego sprawcy jest jak najbardziej zasadna, już to rozstrzygnęliśmy.

    (Poseł Tadeusz Zwiefka: Nie podważałem tego.)

    Natomiast nie można zabierać majątku osobom trzecim. Nie można karać osoby za działania osoby trzeciej. Nie można karać męża za działania żony, żony za działania męża, pracodawcy za działania pracownika. To byłaby odpowiedzialność zbiorowa, której nie chcemy. Dlatego też jeżeli nietrzeźwy sprawca prowadzi pojazd, który należy nie do niego, a do pracodawcy czy np. leasingodawcy, to orzekamy nawiązkę. Nie ma konkretnych wskazówek co do tego, ile ta nawiązka powinna wynosić - od 5 tys. zł, w zależności od jakości, od stanu pojazdu. Tutaj będzie orzekał sędzia. Sąd będzie orzekał wartość tej nawiązki, tak jak jest mowa w tym przepisie.

    (Poseł Tadeusz Zwiefka: Swobodna decyzja sądu.)

    Ocena sądu co do wartości tej nawiązki na pewno będzie bazować na opinii biegłego. Chodzi o jakość, wiek, markę tego pojazdu. Zresztą tak samo będzie to szacowane w przypadku pojazdu nienależącego do sprawcy. Np. pojazd należy do małżonki, a prowadzi go nietrzeźwy mąż. W takiej sytuacji samochód zostanie przy rodzinie, natomiast na tego męża zostanie nałożone świadczenie zastępcze, też w zależności od tego, jak zostanie oszacowana wartość tego pojazdu, na podstawie jego jakości. Marka, rocznik i pojemność - te trzy kryteria będą decydować o tym, jak zostanie wyceniony pojazd, który, powtarzam, pozostanie przy żonie. Pojazd nie zostanie odebrany małżonce, gdy prowadził go nietrzeźwy mąż.

    To rozwiązanie jest niezwykle sprawiedliwe, nie pozbawia władztwa nad rzeczą osób trzecich. Nikt nie będzie odpowiadał za szkody wyrządzone przez bliskich.

    (Poseł Tadeusz Zwiefka: To jest oczywiste. Chodzi o wysokość.)

    Jeśli chodzi o wysokość, to możemy dyskutować, panie pośle. Po to jest komisja, żeby o tym dyskutować. Czekam na opinie, na wskazania. Na pewno będą tam eksperci, biegli. Jesteśmy gotowi i otwarci na dyskusję dotyczącą wysokości tych kwot, oczywiście.

    Skoro mówiliśmy o czasie trwania postępowań, to chcę zaznaczyć jeszcze jedno. Pan minister Ziobro skrócił postępowania sądowe w wielu rodzajach spraw. W sprawach karnych te postępowania przyspieszyły o 12%, czyli postępowania trwają w tej chwili przeszło 1,5 miesiąca krócej niż w 2015 r. W sądach okręgowych jest to ok. 8,7 miesiąca. Sprawy trwają krócej również w innych bardzo istotnych dla obywatela kwestiach, np. dotyczących prawa pracy.

    (Poseł Barbara Dolniak: A jak wygląda wpływ...)

    Opanowanie wpływu również uległo poprawie. Sądy rozstrzygają więcej spraw, aniżeli miało to miejsce choćby za waszych czasów w 2015 r.

    (Poseł Tadeusz Zwiefka: Ale ile spraw rozpatrywano...)

    Wskaźnik opanowania wpływu w sprawach karnych, drodzy państwo, zwiększył się o prawie 21%. Rozpoznaje się o 1/5 spraw więcej niż w 2015 r. W ubiegłym roku wyniósł on 121%, czyli sądy załatwiają więcej spraw, aniżeli do nich wpływa. Na każde 100 spraw, które wpłynęły do sądu, załatwiono 121 spraw.

    Przechodzę do następnej kwestii. Przyspieszeniu uległ średni czas rozpoznawania w każdej z kategorii spraw - w sprawach cywilnych, karnych, dotyczących prawa pracy, prawa rodzinnego. W wybranych kategoriach spraw wyniósł on 5,5 miesiąca. To jest, uwaga, zmiana z roku na rok. Podaję dane z ubiegłego roku. To 1,6 miesiąca, czyli prawie 2 miesiące krócej niż w 2021 r.

    Jeśli chodzi o kategorię spraw pierwszej instancji, to jest jeszcze lepiej. Drodzy państwo, sprawy trwają przeszło 4,2 miesiąca krócej. W sądach rejonowych sprawy gospodarcze przyspieszyły o 2,5 miesiąca, a sprawy cywilne o 2 miesiące.

    (Poseł Barbara Dolniak: A jaki jest wpływ, panie ministrze?)

    To są twarde fakty, fakty pokazujące kierunek zmian, reformy przeprowadzanej w sprawach cywilnych, karnych. Jeśli mówimy o sprawach karnych, to chociażby nie odczytujemy wyroków w pustych salach. Mówimy o tym, że wprowadziliśmy formularze uzasadnień, odciążyliśmy sędziów od ogromnej ilości pracy biurokratycznej, od pracy papierkowej. Dzięki tym rozwiązaniom, które tutaj wprowadzamy, jeszcze bardziej usprawniamy system. Przyspieszamy postępowania, dajemy możliwość przeprowadzania rozpraw zdalnych.

    (Poseł Tadeusz Zwiefka: Ale tego nie pokazuje...)

    Padły pytania dotyczące rozpraw zdalnych. Rozprawy zdalne nie są przymusowe. Jeżeli strona sprzeciwi się rozprawie zdalnej, uspokajam, to takiej rozprawy nie będzie. Sprzeciw strony wiąże sędziego. Strony mają pełne gwarancje. Jeżeli chcą rozprawy zdalnej, mogą złożyć wniosek. Taka rozprawa może się odbyć z urzędu albo na wniosek strony. Jeżeli strona sobie tego nie życzy, to składa sprzeciw i rozprawa odbywa się w trybie tradycyjnym.

    Co więcej, w przypadku spraw karnych mamy asystę urzędnika, asystenta sędziego, pracownika sądu. Dotyczy to przypadku, gdy, jak państwo wskazywaliście, przesłuchanie świadka może wskazywać na to, że jego zeznania nie są zeznaniami spontanicznymi, że ktoś może mu je dyktować, dlatego przy tym świadku jest obecny asystent, wyspecjalizowany pracownik sądu. Te przepisy już funkcjonują, są w Kodeksie postępowania karnego od 2020 r. Świadek nie składa zeznań sam na sam z komputerem, ale czyni to w asyście pracownika sądu. To zabezpiecza takiego świadka przed dyktowaniem mu zeznań, przed groźbą, przed sugerowaniem mu odpowiedzi na konkretne pytania. W związku z tym uspokajam tych, którzy zgłaszali tego typu obawy.

    Bardzo dziękuję panu posłowi Lorkowi za pytanie dotyczące kwalifikacji prawnej pracowników ochrony osób i mienia. Oczywiście ci pracownicy są bardziej wykwalifikowani aniżeli pracownicy ochrony osób i mienia, którzy mogą wykonywać swoją pracę chociażby w sklepach czy w innych miejscach. Obowiązują szczególne wymagania dotyczące wykwalifikowanych pracowników ochrony osób i mienia. Ustawa nakłada szczególne obowiązki. Odbywa się to na podstawie przetargu. W każdym sądzie organizowany jest taki przetarg. Jest osobny przetarg dla każdego sądu.

    Dzięki tej ustawie, jeszcze raz proszę o jej poparcie, obywatelowi naprawdę będzie łatwiej, będzie sprawniej, bezpieczniej i taniej. Bardzo dziękuję. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia