9. kadencja, 77. posiedzenie, 3. dzień (15-06-2023)

23. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji do Spraw Energii, Klimatu i Aktywów Państwowych oraz Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy - Prawo geologiczne i górnicze oraz niektórych innych ustaw (druki nr 3238 i 3356).

Poseł Joanna Mucha:

    Bardzo dziękuję.

    Pani Marszałek! Szanowni Państwo! Korzystanie z tych technologii, których ramy są ujęte w tej ustawie, prawdopodobnie będziemy musieli rzeczywiście uregulować w polskim prawie. Mówię o CCS, czyli carbon capture and storage, mówię o bezzbiornikowym składowaniu wodoru. To są technologie, które jako technologie uzupełniające z całą pewnością będą nam potrzebne w transformacji klimatycznej. Na pewno nie załatwią za nas tej transformacji, ale z całą pewnością będą przydatne, ale, panie ministrze, nie można tego robić w taki sposób, jaki proponujecie w tej ustawie.

    Podstawowe pojęcia w tej ustawie to zakaz zabudowy, zabezpieczenie możliwości eksploatacji i złoże strategiczne, które jest tak zdefiniowane, że tym złożem strategicznym może być właściwie absolutnie wszystko. Najważniejsze konsekwencje tych zapisów, które są w tej ustawie, to utrata wartości nieruchomości bez kompensacji i bez odszkodowań oraz ograniczenie samorządów, jeśli chodzi o korzystanie z narzędzi planowania przestrzennego. Można powiedzieć jednoznacznie, że lobby węglowe naprawdę ma się dobrze.

    Zacytuję państwu tylko kilka fragmentów z opinii, np. zarządu Stowarzyszenia Gmin Górniczych w Polsce: Ustawa wprowadza daleko idące ograniczenia na rzecz potencjalnych przyszłych i niepewnych korzyści z eksploatacji złoża bez jakiejkolwiek pewności, że do rozpoczęcia używania zasobów dojdzie. Zapisy ograniczają rolę władz samorządowych oraz lokalnych społeczności. Bezprecedensowo ograniczają prawo własności, co w konsekwencji obniży wartość nieruchomości. W związku z zakazem zabudowy nie ma żadnej formy rekompensat czy odszkodowań. Zapisy mają na celu jedynie wzmocnienie uprawnień decyzyjnych centralnej administracji. Jednoznacznie dają przedsiębiorcom górniczym korzyści w kwestii dostępności do złoża. To zaledwie drobna część tych cytatów. Związek Gmin Wiejskich Rzeczypospolitej Polskiej napisał: godzą one w istotę samorządu terytorialnego, interes społeczności lokalnych, prawa właścicieli nieruchomości oraz naczelne zasady ochrony środowiska. Kolejny cytat: przyznaje zdecydowany prymat interesowi gospodarczemu przedsiębiorców zajmujących się wydobyciem węgla.

    Szanowni Państwo! Nie w ten sposób powinniśmy kształtować nasze relacje społeczne, nie w ten sposób, że jedna grupa społeczna czy jedna grupa przedsiębiorców korzysta na tym, że jakaś inna grupa ma w sposób absolutnie wyraźny stracić. Tak na marginesie mam taką refleksję. Za chwilę będziemy tutaj rozmawiali o terenach zdegradowanych. Rząd próbuje jak kukułcze jajo podrzucić samorządom te tereny zdegradowane, natomiast gdy mówimy o gruntach nad złożami, próbuje po prostu odebrać możliwości prowadzenia na nich gospodarki. (Dzwonek)

    Będziemy głosowali niestety przeciwko tej ustawie, mając świadomość, że musimy nad tymi tematami pracować w przyszłości. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia