9. kadencja, 77. posiedzenie, 3. dzień (15-06-2023)

23. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji do Spraw Energii, Klimatu i Aktywów Państwowych oraz Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy - Prawo geologiczne i górnicze oraz niektórych innych ustaw (druki nr 3238 i 3356).

Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska Piotr Dziadzio:

    Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Przetoczyła się tutaj długa dyskusja, ale mam wrażenie, że dyskusja absolutnie niemerytoryczna. Podnosiliście państwo zarzuty, które wynikają z kompletnego niezrozumienia prawa, które jest przedstawiane do rozpatrzenia przez Wysoką Izbę.

    Szanowni Państwo! Te zmiany, które są dzisiaj proponowane, wychodzą naprzeciw oczekiwaniom samorządów. Powiem więcej: ustawa była konsultowana w ramach pracy wspólnej rządu i samorządu przez pół roku. Ustawa jest akceptowana przez KWRiST. Ustawa, tak jak mówię, była konsultowana społecznie.

    Szanowni Państwo! Dzisiaj jest taka sytuacja, że mamy wiele złóż rozrzuconych na terenie naszego kraju, które podlegają ustawowej ochronie od 22 lat. To, że dzisiaj sądy uznają prawa do tego, że nie można zabudowywać danych obszarów nad złożami, wynika właśnie z tego, że złoża podlegają ochronie.

    Ustawa, którą prezentujemy w tej chwili, pozwala i będzie pozwalała na uwolnienie dużej ilości gruntów, których dzisiaj nie można w żaden sposób zabudować. To jest ustawa prospołeczna, to jest ustawa, która pokazuje i otwiera nam możliwości zabezpieczenia złóż, które mają największą wartość dla państwa polskiego. Zabezpieczamy te surowce nie tylko dla siebie, ale także na następne 2-3 i kolejne pokolenia. To jest ustawa konieczna dla racjonalnego i pełnego wykorzystania zasobów naturalnych naszego kraju, jakim są zasoby surowcowe.

    Szanowni Państwo! Przewijał się w dyskusji temat obszarów górniczych, kopalni podziemnych, węgla kamiennego. Widać brak zrozumienia tej ustawy. Ta ustawa ma wprowadzić ochronę złóż i to nie jest arbitralna decyzja jednej osoby, jak tu zostało wskazane, tylko jest ona poparta merytoryczną wiedzą, fachową wiedzą geologiczną. Państwo pokazujecie, że tej wiedzy geologicznej nie posiadacie, sami przyznajecie się do tego w tej dyskusji, że nie posiadacie tej wiedzy geologicznej, więc dyskusja powinna być oparta na merytoryce i tym, co ja państwu tutaj mówię.

    Właściwe służby geologiczne, które mają do tego predyspozycje, kompetencje i wiedzę, ocenią wartość i przydatność z punktu widzenia przyszłych pokoleń zasobów, które chcemy chronić.

    Konsultacje, które będą prowadzone z gminą, z samorządem terytorialnym, będą określały i pozwolą określić sposób zagospodarowania albo wydzielenia części tego złoża, które już dzisiaj jest zagospodarowane. Czyli dajemy możliwość określenia - w rozmowach, w negocjacjach, w tych konsultacjach, łącznie z gminą, z powiatem, ze starostwem - jaki obszar gminy czy obszaru już jest zabudowany i jaki obszar powinniśmy wydzielić, bo już dzisiaj jest zagospodarowany. I wówczas wypracujemy obszary i wykreślimy w mapach obszary, które będą podlegały ścisłej ochronie. Dlatego że ochrona złóż jest konieczna, jest nam potrzebna z perspektywy kolejnych pokoleń, tzw. zasady zrównoważonego rozwoju, o której już było tutaj powiedziane.

    Szanowni Państwo! To jest wyjście naprzeciw, dlatego że nad tymi złożami nadal będzie można prowadzić działalność rolniczą, działalność związaną z posadowieniem inwestycji nietrwale związanych z gruntem, czyli odnawialnych źródeł energii. Czyli tą ustawą dajemy możliwość - co dzisiaj nie jest w ogóle możliwe z punktu widzenia funkcjonującego prawa - że na złożach, które uznane zostaną za strategiczne - a ich naprawdę nie będzie wiele, dlatego że te kryteria, które są określone w art. 94, jasno, jeśli byście państwo przeczytali, definiują te parametry - będzie można prowadzić inną działalność, która będzie przynosiła korzyść gminom, a również będzie ona korzystna z punktu widzenia transformacji energetycznej, transformacji klimatycznej i transformacji, jakim nasz kraj będzie podlegał.

    Szanowni Państwo! Wiele pytań skupiało się głównie na wartości gruntu, utracie wartości gruntu. Szanowni państwo, o jakiej spekulacji my mówimy? O jakiej utracie wartości gruntu, kiedy już dzisiaj ochrona złóż istnieje? O czym my mówimy? Spekulujecie państwo, próbujecie wprowadzić społeczeństwo w takie, jak by to nazwać, oszustwo w pewnym sensie, dlatego że wartość tych gruntów w żaden sposób się nie zmieni. Już dzisiaj mają one określoną wartość, bo wszyscy wiedzą, że te grunty są zlokalizowane nad złożami. Nie spekulujmy, nie oszukujmy, nie kłammy.

    Państwo wiecie dokładnie, że jeśli złoże jest udokumentowane, jeśli jest inwestor, który zamierza prowadzić działalność górniczą na danym obszarze, nie wywłaszcza nikogo, tak jak państwo mówicie, tylko rozmawia z właścicielami i za rynkową cenę odkupuje grunt. Tak wygląda dzisiejsza rzeczywistość. Ustawa tego nie zmienia w żaden sposób. Więc nie możecie państwo zakłamywać rzeczywistości, która istnieje.

    Porządkowanie zasad, których brakowało w naszym prawie w tej chwili, jest konkretną działalnością, która przyniesie z punktu widzenia rozwoju danych obszarów lepsze perspektywy rozwojowe. Dzisiaj gminy, samorządy są w niepewności, czy możemy cokolwiek zrobić na tym terenie, czy nie możemy. Bo od ponad 20 lat istnieje, tak jak powiedziałem, ochrona złóż i sądy wydają takie decyzje, i będą wydawały. Bez wyłączenia, bez argumentów, które państwu tutaj przedstawiłem, bez tej ustawy dalej będziemy mieć niepewność prawną, dalej nie uwolnimy mnóstwa hektarów, tysięcy hektarów gruntów, które są przeznaczone na eksploatację. Ta ustawa ma do tego doprowadzić, ma je uwolnić. Zacznijcie państwo czytać właściwie regulacje, które są przedstawiane, i oceniajcie je realnie, a nie zakłamujcie rzeczywistości. Myślę, że to jest chyba najważniejsze, co chciałem państwu powiedzieć.

    Na sam koniec powiedziałbym jeszcze jedną rzecz. Nie ma arbitralnej decyzji jednoosobowej i nie będzie. Powiedziałem, że to będzie podlegało specjalistycznej ocenie i wiedzy, wiedzy geologicznej. To jest bardzo specjalistyczna wiedza z wielu obszarów.

    Szanowni Państwo! To nie jest tak, że ktoś arbitralnie powie: tu jest złoże. To są parametry, to są wartości, to jest możliwość wykorzystania tego złoża w szerokich aspektach, nie tylko energetycznych, ale również ekonomicznych, społecznych itd. To jest bardzo szeroka analiza i to będzie konsultowane, również społecznie. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia