9. kadencja, 77. posiedzenie, 3. dzień (15-06-2023)
27. punkt porządku dziennego:
Pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (druk nr 3129).
Poseł Jarosław Sachajko:
Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu posłów, którzy podpisali się pod tą ustawą, mam zaszczyt przedstawić projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Przedłożony projekt wprowadza zmiany w ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, dalej nazywanej ustawą PIT, oraz z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, dalej nazywanej ustawą o podatku CIT.
Zróżnicowanie rozwoju gospodarczego w Polsce występowało zawsze, niezależnie od obowiązującego systemu społeczno-gospodarczego. Wynika to zarówno z uwarunkowań naturalnych w postaci występowania dużych złóż surowców, jak i politycznych, dotyczących lokalizacji dużych inwestycji o znaczeniu strategicznym dla gospodarki narodowej. Przykładem są Gdynia czy Centralny Okręg Przemysłowy z okresu międzywojennego, a w czasach nam bliskich - gazoport Świnoujście czy Centralny Port Lotniczy. Pozytywnym następstwem dużej inwestycji jest trwałe tworzenie miejsc pracy, wzrost potencjału gospodarczego regionu, przyspieszenie procesu urbanizacji przestrzennej, wzrost demografii, wzrost społeczny oraz ekonomiczny.
Duże ośrodki gospodarcze i aglomeracje z racji swojego potencjału mają coraz większą siłę przyciągania inwestycji, co ma dobre, ale i złe strony. Do zjawisk negatywnych zaliczyć należy m.in. wzrost cen działek i mieszkań, brak terenów pod budowę mieszkań, niedostatek miejsc parkingowych, powstawanie korków ulicznych i przeciążenie komunikacji miejskiej. Taką cenę płacą za przyspieszony rozwój wielkie ośrodki miejskie, tj. Warszawa, Poznań, Łódź, Wrocław, jak też aglomeracje trójmiejska czy śląska. Korzyści płynące z rozwoju dużych ośrodków miejskich co do zasady omijają tereny Polski powiatowej, pogłębiając dyskryminację w rozwoju poszczególnych części kraju. Odpływ ludności z mniejszych ośrodków miejskich czy też wsi powoduje brak impulsów rozwojowych, a co za tym idzie - wzrost bezrobocia i zubożenie społeczeństwa zamieszkującego te obszary. Jest to proces samonapędzający się, pogłębiający podział na tzw. Polskę A i Polskę B. Bez ustawowej regulacji wspomagającej procesy inwestycyjne w regionach słabo rozwiniętych gospodarczo z wysokim poziomem bezrobocia odwrócenie tego trendu jest niemożliwe.
Projektowane regulacje mają na celu wsparcie mikro-, małych i średnich przedsiębiorców prowadzących działalność w gminach o wysokim wskaźniku bezrobocia, będących jednocześnie gminami o niskim dochodzie w przeliczeniu na jednego mieszkańca. Instrumentem służącym osiągnięciu tego celu ma być skrócenie okresu amortyzacji środków trwałych w postaci budynków i budowli niemieszkalnych z 40 lat do - w zależności od poziomu bezrobocia - 5 albo 10 lat. Możliwość ta ma objąć gminy położone w powiatach o wysokim bezrobociu oraz jednocześnie niskim dochodzie podatkowym w przeliczeniu na jednego mieszkańca. Są to zatem obszary zagrożone procesem wyludnienia.
W ocenie projektodawców będzie to bardzo atrakcyjna zachęta dla inwestorów do tworzenia miejsc pracy, tam gdzie występuje ważny problem społeczny. To rozwiązanie korzystne dla finansów publicznych państwa wspierające równomierny rozwój Polski, pozytywnie wpływające na rozwiązanie problemów społecznych, socjalnych, zdrowotnych i ekonomicznych. Zakłada się, że wprowadzenie projektowanych zmian w długofalowej perspektywie znajdzie przełożenie na rozwój tych obszarów w kraju, wspierając inwestycje oraz tworzenie nowych miejsc pracy. Projekt jako instrument kierowania inwestycji dotyczących tylko nowych inwestycji realizowanych po wejściu w życie nowych przepisów jest celowy, gdyż nie zmniejsza dochodów gmin, a jednocześnie stymuluje budowę nowych inwestycji.
Wskazać należy, że obowiązujące regulacje w podatkach dochodowych zawierają już przepisy skierowane do określonych grup podatników, to np. mali podatnicy i podatnicy rozpoczynający działalność gospodarczą. Proponowane przepisy wprowadzają rozwiązania, które są zarówno w zakresie podmiotowym, jak i przedmiotowym w pewien sposób wzorowane na tych, które już funkcjonują w systemie prawnym. Obecnie zakres podmiotowy podatników z grupy małych i średnich przedsiębiorstw podyktowany jest m.in. tym, że podmioty takie mają często mniejsze możliwości rozwoju spowodowane np. większymi trudnościami w pozyskaniu środków finansowych na rozwój prowadzonej działalności czy też działaniem na lokalnym rynku. Stąd też skierowanie projektowanych rozwiązań do wskazanej grupy podatników działających na określonych obszarach jest uzasadnione i pozwoli na większy i szybszy rozwój lokalnych obszarów.
Należy podkreślić, że propozycje przewidziane w projekcie nie pozostają w sprzeczności czy też nie są konkurencyjne wobec innych obowiązujących już przepisów w zakresie amortyzacji. Trzeba zaznaczyć, że proponowane rozwiązania adresowane są do tych podatników, którzy wytwarzają, budują określone środki trwałe. Ma to na celu z jednej strony wsparcie podatników, którzy samodzielnie podejmują wskazane działania inwestycyjne, a z drugiej wyeliminowanie sytuacji odnośnie do możliwości objęcia regulacjami istniejących już budynków, tak aby wspierać nowe inwestycje dokonywane przez podatników.
Art. 1 i art. 2 projektu ustawy o zmianie ustawy PIT oraz art. 7 i art. 16 w ustawie CIT określają zasady ustalania przez podatników indywidualnych stawek amortyzacyjnych. Rozwiązanie przewidziane projektem adresowane jest do określonej grupy podatników PIT i CIT, czyli podatników posiadających status mikro-, małych i średnich przedsiębiorców w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców. Zgodnie z założeniami projektu podatnicy PIT i CIT spełniający ww. wymóg będą mogli indywidualnie ustalać stawki amortyzacyjne dla wprowadzonych po raz pierwszy do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych wytworzonych we własnym zakresie budynków czy lokali niemieszkalnych i budowli zaliczanych do grupy pierwszej i drugiej klasyfikacji środków trwałych. Zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 października 2016 r. w sprawie klasyfikacji środków trwałych są to budynki i lokale - grupa pierwsza oraz obiekty inżynierii lądowej i wodnej - grupa druga. Rozwiązanie ma na celu wsparcie przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą w gminach o wysokiej stopie bezrobocia oraz jednocześnie niskim dochodzie w przeliczeniu na jednego mieszkańca. Z tego względu warunkiem możliwości stosowania indywidualnie ustalonej stawki amortyzacji jest objęta nią nieruchomość, która znajduje się na obszarze gminy zlokalizowanej w powiecie, w którym przeciętna stopa bezrobocia wynosi co najmniej 150% przeciętnej stopy bezrobocia w kraju, oraz dochód na mieszkańca gminy jest niższy niż 80% dochodu na mieszkańca dla kraju. Proponuje się ponadto uzależnienie dopuszczalnego okresu amortyzacji od wysokości przeciętnej stopy bezrobocia w powiecie położenia nieruchomości. Dla nieruchomości znajdujących się w powiecie, w którym przeciętna stopa bezrobocia wynosi od 150% do 200% przeciętnej stopy bezrobocia w kraju, proponuje się, aby okres amortyzacji nie mógł być krótszy niż 10 lat, zaś wobec nieruchomości znajdujących się w powiecie o przeciętnej stopie bezrobocia powyżej 200% przeciętnej stopy bezrobocia w kraju proponuje się, aby okres amortyzacji nie mógł być krótszy niż 5 lat.
Projektowane rozwiązanie znajdzie zastosowanie wyłącznie wobec środków trwałych po raz pierwszy wprowadzanych do ewidencji. Wysokość wyżej wymienionych wskaźników ustalana będzie z zastosowaniem danych w tym zakresie gromadzonych i publikowanych przez właściwe organy: prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w zakresie stóp bezrobocia oraz ministra właściwego do spraw finansów publicznych, który ogłaszać będzie corocznie w drodze obwieszczenia w dzienniku urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej ˝Monitor Polski˝ wskaźniki dochodów podatkowych w przeliczeniu na jednego mieszkańca dla poszczególnych gmin - czyli jest to wskaźnik G - stanowiących podstawę do wyliczenia rocznych kwot części wyrównawczej subwencji ogólnej i wpłat na dany rok dla gminy. Stosowane dane będą ogłaszane w drodze obwieszczenia do końca każdego roku. Projektowane rozwiązanie stanowiło będzie pomoc de minimis udzielaną w zakresie i na zasadach określonych bezpośrednio w obowiązujących aktach prawa wspólnotowego dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis.
Szacuje się, że wsparcie udzielone w ramach projektowanych regulacji nie osiągnie wartości mogących negatywnie wpływać na swobodę konkurencji ani wymianę handlową między państwami członkowskimi Unii Europejskiej.
Wysoka Izbo! Uprzejmie proszę o poparcie tej ustawy. Dziękuję.
Przebieg posiedzenia