9. kadencja, 77. posiedzenie, 3. dzień (15-06-2023)

30. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Spraw Zagranicznych o rządowym projekcie ustawy o ratyfikacji Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Państwa Izrael o współpracy w dziedzinie wizyt studyjnych zorganizowanych grup młodzieży, podpisanej w Warszawie dnia 22 marca 2023 r. (druki nr 3233 i 3351).

Poseł Maciej Gdula:

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Cieszymy się z tej umowy zawartej między Izraelem a Polską. Umowa jest potrzebna, dobrze, że rząd ją wynegocjował. Przypomnę, że Lewica także swoje zrobiła, ponieważ w czerwcu zeszłego roku Marek Rutka był w Knesecie i zachęcał do podpisania tej umowy. Ona jest bardzo dobrze napisana, stwarza przestrzeń dla dialogu, dla wzajemnego poznania, dla tego, żeby młodzież z Izraela przyjeżdżała do Polski, a z Polski jeździła do Izraela. W zasadzie nie ma się do czego przyczepić, jeżeli chodzi o treść umowy. Do uzasadnienia bym się przyczepił, ale nie chcę tego robić, bo chcę się skoncentrować na czymś innym.

    My musimy tę umowę wypełnić treścią. Ta umowa jest dobrze sformułowana, ale za tym muszą iść odpowiednie działania, odpowiednie sposoby komunikacji, odpowiednia narracja władz publicznych. W tym kontekście mam bardzo dużo obaw, które potwierdziła dyskusja, którą mieliśmy na posiedzeniu komisji, przede wszystkim nad swobodą badań naukowych w Polsce. Muszę zaznaczyć, bardzo spokojnie, ale jednak stanowczo, że niedopuszczalne są takie wypowiedzi jak wypowiedzi ministra Czarnka, który groził polskim naukowcom, że obetnie finansowanie badań nad Holokaustem. Jeżeli mamy konfrontować się z przeszłością, czasami bolesną, to to musi się dziać w prawdzie. To jest prawda, kontynuując wczorajszą dyskusję, nie tylko polegająca na ustaleniu liczb, jakichś suchych faktów, ale to jest też zrekonstruowanie tego, czym był Holokaust, czym było bycie jego ofiarą, co to znaczyło być Żydem, który był prześladowany, przeznaczony do eksterminacji przez Niemców, którego w zasadzie czekała pewna śmierć przy schwytaniu i który nie mógł liczyć na pewną pomoc Polaków.

    To jest refleksja nad tym, jakie konsekwencje miał Holokaust dla kultury polskiej. Polacy patrzyli na to, jak przemoc zadawali Niemcy, ale także patrzyli na to, jak przemoc zadawali Polacy. Nad tym wszystkim musimy się pochylić, badać to. To nie jest łatwy proces, dlatego mówię bardzo spokojnie. Nie zależy mi na kłótni, ale tutaj potrzeba bardzo dużo dobrej woli. I na zakończenie prośba o to, żebyśmy nie traktowali kwestii Holokaustu jako jakiegoś konfliktu, rywalizacji pamięci, kto jest większą, ważniejszą (Dzwonek) ofiarą. Musimy o przeszłości rozmawiać. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia