9. kadencja, 77. posiedzenie, 4. dzień (16-06-2023)
36. i 37. punkt porządku dziennego:
36. Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy budżetowej na rok 2023 (druk nr 3322).
37. Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 oraz niektórych innych ustaw (druk nr 3323).Sekretarz Stanu w Ministerstwie Finansów Sebastian Skuza:
Szanowny Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Przedstawiam Wysokiej Izbie projekt ustawy o zmianie ustawy budżetowej na rok 2023 przyjęty przez Radę Ministrów w dniu 9 czerwca br.
Opracowywanie projektu ustawy budżetowej na rok 2023 przypadło na okres szczególny, obarczony wysoką niepewnością co do projekcji i zakładanej realizacji podstawowych wielkości makroekonomicznych. Niemal w tym samym momencie, kiedy to wspólnymi siłami i działaniami rządu, samorządu terytorialnego, przedsiębiorstw oraz obywateli udało się przezwyciężyć kryzys pandemiczny, stanęliśmy w obliczu innych wyzwań związanych z otoczeniem makroekonomicznym i geopolitycznym. Mam tu na myśli głównie kwestie związane z rozpoczęciem konfliktu zbrojnego w Ukrainie. Perspektywy dla 2023 r. w zakresie sytuacji makroekonomicznej w wyniku trwającej wojny w Ukrainie, rosnących cen energii napędzających wzrost inflacji oraz skutków zacieśnienia polityki monetarnej uległy zmianom zarówno w przypadku Polski, jak i Europy. Aktualnie prognozujemy niższe niż zakładano w ustawie budżetowej na bieżący rok realne tempo wzrostu PKB. Zakładamy, że wyniesie ono w bieżącym roku 0,9% po wzroście o 5,1% odnotowanym w roku 2022. Spodziewany jest również niższy wobec prognoz zawartych w pierwotnym planie na rok 2023 wzrost dynamiki spożycia prywatnego, z 2,2 do 0,7, i inwestycji, z 6,2 do 1,1. Nieco wyższa niż prognozowana w ustawie budżetowej będzie natomiast średnioroczna inflacja, która prognozowana jest na poziomie 12%.
W prezentowanym projekcie zmiany ustawy budżetowej na rok 2023 zakłada się, że łączne prognozowane dochody budżetu państwa wyniosą 601,4 mld - o 3,2 mld zł mniej niż było to przewidywane w ustawie budżetowej w pierwotnym przedłożeniu. Aktualizacja scenariusza makroekonomicznego nie wpływa jednoznacznie negatywnie na prognozę dochodów budżetowych, zmienia się ich struktura. Można powiedzieć, że takim głównym obniżeniem dochodów w roku 2023 jest obniżenie dochodów z VAT-u w rezultacie pozostawienia zerowej stawki VAT-u na żywność. Prognoza dochodów z podatku dochodowego dla osób fizycznych oprócz aktualizacji założeń makroekonomicznych uwzględnia już dostępne dane na temat rozliczenia rocznego PIT za rok 2022. Tu trzeba zauważyć, że zwroty z tego tytułu były zwrotami rekordowymi. Niemniej jednak w sensie pozytywnym prognoza zakłada uwzględnienie dynamiki funduszu wynagrodzeń, funduszu rent i emerytur, a także dodatkowe dochody z tytułu wprowadzenia na stałe do porządku prawnego dodatkowego rocznego świadczenia dla emerytów i rencistów, czyli tzw. czternastki. Przewiduje się jednocześnie wzrost dochodów niepodatkowych o 5,3 mld zł. Najwyższe dochody w tym obszarze, a mianowicie ich wzrost, będzie w pozycji: dług, obsługa długu, czyli wpłaty z tytułu premii, a także dochody z tytułu dywidend. W odniesieniu do wydatków w projekcie nowelizacji zdecydowano o zwiększeniu limitu wydatków budżetu państwa na rok 2023 do wysokości 693,4 mld, czyli ten wzrost byłby o 20 800 mln zł, przede wszystkim w celu złagodzenia skutków gospodarczych i społecznych wynikających z agresji Rosji na Ukrainę. Zakłada się także istotne, bo ponad 14-miliardowe, przekazanie środków na działalność jednostek samorządu terytorialnego. W tej kwocie 13 mld to dodatkowe uzupełnienie subwencji ogólnej, którą otrzymują wszystkie jednostki samorządu terytorialnego. Ponadto dodatkowe środki zostaną również przeznaczone dla pracowników państwowej sfery budżetowej na jednorazowe wypłaty specjalnych dodatków oraz nagród dla nauczycieli. Odmrożony będzie od 1 lipca 2023 r. zakładowy fundusz świadczeń socjalnych. To odmrożenie byłoby na okres kolejnych 2 lat.
W świetle omówionych zmian dochodów i wydatków budżetu państwa niezbędna okazała się również rewizja w zakresie maksymalnej wysokości deficytu na koniec 2023 r. I ta kwota zamknęłaby się w limicie nie wyższym niż 92 mld zł. Potrzeby pożyczkowe netto budżetu państwa w 2023 r. wyniosłyby 150,6 mld zł wobec pierwotnie planowanych 110,5 mld zł, a głównym ich składnikiem byłby deficyt budżetu państwa.
Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Projekt nowelizacji ustawy budżetowej stanowi odpowiedź na sytuację geopolityczną i uwarunkowania makroekonomiczne. Mając na uwadze skalę niepewności w odniesieniu do przewidywanych tendencji w gospodarce w konsekwencji inwazji zbrojnej na terytorium Ukrainy, zdecydowaliśmy się znowelizować tegoroczną ustawę budżetową, głównie w zakresie zachowania stabilności, możliwości wsparcia działań w tym obszarze i uniknięcia negatywnych skutków działań wojennych, które również mają wpływ na obywateli naszego kraju. Mam tu na myśli kwestie związane z rolnictwem i obronnością. Chciałbym podkreślić, że nowelizacja tegorocznej ustawy budżetowej została dokonana przy zachowaniu stabilności i bezpieczeństwa finansów publicznych.
W odniesieniu do ustawy okołobudżetowej chciałbym zwrócić uwagę, że projekt ten zawiera zmiany w zakresie zwiększenia odpisu na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych, o czym już mówiłem, omawiając projekt ustawy budżetowej. Można powiedzieć, że w przypadku tego odmrożenia, czyli zwiększenia możliwości odpisu, głównym beneficjentem byliby nauczyciele, ale również sfera budżetowa, a także osoby uprawnione do zaopatrzenia emerytalnego, emeryci służb mundurowych.
W projekcie ustawy okołobudżetowej proponuje się dodanie przepisu umożliwiającego przyznanie przez pracodawcę pracownikom państwowej sfery budżetowej jednorazowych, specjalnych dodatków motywacyjnych. Zaproponowano również nagrodę specjalną dla wszystkich nauczycieli w wysokości 1125 zł z okazji 250. rocznicy utworzenia Komisji Edukacji Narodowej.
W projekcie nowelizacji ustawy okołobudżetowej zaproponowano również rozwiązania dla jednostek samorządu terytorialnego głównie w celu wsparcia części bieżącej wydatków. Jednostki samorządu terytorialnego otrzymałyby kwotę ponad 14 mld zł, z czego około 1,1 mld zł to byłyby środki dedykowane, przeznaczone na nagrody dla nauczycieli oraz dodatkowe środki na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych. Kwota 13 mld zostałaby podzielona pomiędzy jednostki samorządu terytorialnego. 7,5 mld podzielono by w oparciu o prognozowane dochody z podatku dochodowego od osób fizycznych, 3,5 mld przeznaczono by dla mniej zamożnych jednostek samorządu terytorialnego, które nie osiągają tzw. wskaźnika G na poziomie 110%, zaś 2 mld byłyby przeznaczone dla jednostek samorządu terytorialnego w przedziale 10-150 tys. Tu kluczem podziału byłyby poniesione w okresie ostatnich 3 lat wydatki majątkowe.
Ponadto projekt przewiduje przekazanie uczelniom zawodowym dodatkowych skarbowych papierów wartościowych o wartości nominalnej 90 mln zł. Te środki byłyby kierowane głównie do uczelni, które mają w ofercie kierunki medyczne bądź okołomedyczne.
Projekt zawiera ponadto przepisy ustanawiające dodatkowe źródła finansowania zadań państwa w zakresie informatyzacji z Funduszu Cyberbezpieczeństwa. Pozostając przy funduszach, dodam, że projekt ustawy okołobudżetowej proponuje regulację określającą nowe źródło przychodów w Funduszu - Centralna Ewidencja Pojazdów i Kierowców. Byłyby to środki pieniężne stanowiące zysk netto oraz fundusz rezerwowy instytutu badawczego nadzorowanego przez ministra właściwego do spraw cyfryzacji. Projekt ustawy okołobudżetowej umożliwiałby także dokonanie na rzecz Funduszu Rozwoju Kultury Fizycznej wpłaty z budżetu państwa.
Szanowny Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Wnioskuję o przyjęcie obu ustaw. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia