9. kadencja, 77. posiedzenie, 4. dzień (16-06-2023)

32. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Polityki Społecznej i Rodziny oraz Komisji Polityki Senioralnej o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o emeryturach pomostowych oraz niektórych innych ustaw (druki nr 3321 i 3332).

Poseł Joanna Frydrych:

    Dziękuję.

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Szanowny Panie Ministrze! Przedstawiam stanowisko klubu Koalicja Obywatelska w sprawie ustawy o zmianie ustawy o emeryturach pomostowych oraz niektórych innych ustaw.

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Projektowana ustawa ma na celu uchylenie wygasającego charakteru emerytur pomostowych oraz przywraca prawo do rekompensaty, które zabraliście rok temu.

    Podkreślę, że ustawa o emeryturach pomostowych wprowadzona została za rządów premiera Donalda Tuska i skierowana była do osób pracujących w najcięższych warunkach, żeby miały możliwość skorzystania z prawa do świadczenia pieniężnego we wcześniejszym wieku. Jak widać, jest to bardzo dobra ustawa i podoba się rządowi, PiS-owi oraz ˝Solidarności˝, skoro chcecie przedłużenia jej działania.

    Podkreślę, że 8 lat rządów PiS to lata stracone dla systemu emerytalnego oraz okresu przejściowego, bo nie przedstawiliście żadnej strategii, jeśli chodzi o systemowy wzrost emerytur, tak by polscy seniorzy mogli godnie żyć na emeryturze.

    Szanowni Państwo! W czasie pierwszego czytania niniejszej ustawy zwracałam uwagę na to, że nabycie prawa do emerytury pomostowej jest dość trudne z uwagi na to, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych bardzo często kwestionuje szczególne warunki na wielu stanowiskach, uznaje, że praca ta nie ma charakteru pracy w szczególnych warunkach, i uzyskanie uprawnień do emerytury pomostowej stanowi ciężką walkę w sądach. Prosiłam pana ministra Szweda o podanie informacji, ile rocznie emerytur pomostowych jest przyznawanych, ile ZUS wydaje decyzji odmownych i w ilu sprawach o emerytury pomostowe ZUS przegrywa w sądach. Odpowiedzi nie uzyskałam, wobec tego proszę o odpowiedź na piśmie.

    W kwietniu 2022 r. dokonaliście zmiany, która przy okazji zmniejszyła krąg osób, które mogły się ubiegać o prawo do rekompensaty. Pytanie dlaczego, czy było to celowe działanie, czy niedopatrzenie. Tak właśnie wygląda procedowanie ustaw po waszemu: zabrać, a potem dać. To tak jak w przypadku emerytur rolniczych - najpierw zabraliście zależność wysokości emerytur rolniczych od najniższej emerytury z ZUS, a potem to samo dajecie, odtrąbiając to jako wasz autorski pomysł i sukces. Zwykłe oszustwo i książkowa manipulacja.

    W kwietniu 2022 r. zlikwidowaliście zapis prawny o przyznaniu rekompensaty dla osoby, która nabywa prawo do emerytury pomostowej, ale jej nie pobiera. Jednakże w praktyce Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przyznawano rekompensaty, stosując utrwalone procedury.

    Panie ministrze, proszę powiedzieć, ile osób otrzymało decyzje o przyznaniu prawa do rekompensaty od wejścia w życie ostatniej nowelizacji do teraz. Proszę o odpowiedź na piśmie. Alarmuję, że nie jest dopuszczalne zignorowanie treści art. 2 pkt 5 ustawy o emeryturach pomostowych i potwierdzanie przez organ prawa do rekompensaty osobom, które prawo do emerytury pomostowej nabyły, ale z niego nie skorzystały. Takie działanie rażąco narusza zasady wydatkowania środków Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i podlega dyscyplinie finansów publicznych. W tym zakresie składam poprawkę, która to naprawi.

    Dodam też, że nie robi się nowelizacji w celu wyjaśniania wątpliwości, tak jak piszecie w uzasadnieniu procedowanego projektu.

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Podczas pierwszego czytania niniejszej ustawy mówiłam o potrzebie zmian w zakresie wypłaty świadczeń po terminie i braku należnych odsetek dla poszkodowanych świadczeniobiorców. Pytam po raz kolejny, kiedy wreszcie przywrócicie zasady sprawiedliwości. Przedsiębiorca spóźniający się ze składkami ZUS musi zapłacić odsetki, ale ZUS spóźniający się z wypłatą świadczeń już odsetek nie płaci. Kiedy to zostanie zmienione? Macie niewiele czasu.

    Nowelizacja zmienia również wiele przepisów wykraczających poza zakres merytoryczny ustawy, ale skoro już tak robicie, to należałoby wprowadzić to z głową i dobrze, bo przecież wprowadzacie buble prawne, a urzędnicy muszą je zrealizować.

    Składam również poprawki dotyczące zaproponowanych w procedowanej ustawie zmian w zakresie zamówień publicznych.

    Niniejsze zmiany dotyczące emerytur pomostowych są wynikiem porozumienia rządu PiS z ˝Solidarnością˝. Jest to wyłącznie wybieg wyborczy. Ustawa jest projektem poselskim i nie została skonsultowana w Radzie Dialogu Społecznego z pozostałymi organizacjami związkowymi oraz z reprezentatywnymi organizacjami pracodawców. Dlaczego wprowadzacie zmiany teraz, 4 miesiące przed wyborami? Prosta odpowiedź: kiełbasa wyborcza.

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Klub Parlamentarny Koalicja Obywatelska poprze przedmiotowy projekt ustawy i jednocześnie wnosi o poparcie naszych poprawek. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia