9. kadencja, 78. posiedzenie, 1. dzień (06-07-2023)
9. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Nadzwyczajnej o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego, ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (druki nr 3216 i 3365).
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości Marcin Warchoł:
Bardzo dziękuję.
Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Dziękuję za te pytania, bo one są okazją do pokazania gigantycznego sukcesu, który Ministerstwo Sprawiedliwości pod kierunkiem pana ministra Zbigniewa Ziobry odniosło w zakresie rozpraw zdalnych.
Tak, proszę państwa, polski wymiar sprawiedliwości przeżył ogromną zmianę, reformę poprzez wprowadzenie rozpraw zdalnych. Już dziś 1/3 spraw, które wpływają do polskich sądów, są to sprawy w formie elektronicznej, w formie cyfrowej. Od początku wprowadzenia systemu elektronicznego do naszych sądów już mamy przeszło 75 mln zł oszczędności na przesyłkach pocztowych. Zwiększenie skuteczności doręczania przesyłek do 3 dni - w ciągu 3 dni pełnomocnik otrzymuje na swoją skrzynkę pocztową korespondencję z sądu. Drodzy państwo, to jest rewolucja. Następnie 0,5 mln doręczeń w ciągu miesiąca, miesięcznie 0,5 mln e-doręczeń. Od samego początku, od 1 grudnia 2021 r., kiedy wprowadziliśmy ten system, to jest już przeszło 9 mln e-doręczeń. Do tego dochodzą rozprawy zdalne, które cieszą się coraz większą popularnością, które pozwalają sprawnie z każdego miejsca w Polsce brać udział w rozprawie, zarządzać rozprawą, zaoszczędzać czas.
Co do pytań - nie ma żadnych obaw o udział publiczności w trakcie rozpraw. Ten udział będzie zapewniony, tak jak był do tej pory zapewniony, z tym że na sali rozpraw - na sali rozpraw, która zapewnia możliwość bezpośredniego kontaktu publiczności z sądem, na sali rozpraw, która zapewnia możliwość brania udziału w wydarzeniach rzeczywiście, a nie tylko w sposób wirtualny. Wirtualny udział jest zapewniony dla stron - dla stron, które takie prawo do tej pory mają i będą miały dalej. Będzie możliwość otrzymania od strony, od sądu kontaktu do takiej rozprawy zdalnej czy do przesłuchiwanych świadków, to jest bardzo ważne, również dowody osobowe będą mogły być przeprowadzane w sposób zdalny, tak jak do tej pory to miało miejsce. A więc e-doręczenia, rozprawy na odległość - ogromny sukces pana ministra Zbigniewa Ziobry. Chciałbym podziękować wszystkim pracownikom resortu sprawiedliwości za codzienną ciężką pracę przy wdrażaniu tych bardzo ważnych dla Polaków rozwiązań.
Ten projekt, drodzy państwo, służy też poprawie efektywności, sprawności i skuteczności wymiaru sprawiedliwości. To są zmiany w Kodeksie postępowania karnego. Możliwość kontynuacji rozprawy pomimo zmiany składu sądzącego - bardzo ważne rozwiązanie. Choroba sędziego czy inne problemy losowe do tej pory powodowały, że rozprawa musi się toczyć od początku, takie są zalecenia procedury karnej. Teraz rozprawa będzie mogła być prowadzona w dalszym ciągu. Możliwość tzw. wyroku częściowego, bez konieczności czekania latami na wyrok skomplikowany, złożony podmiotowo albo przedmiotowo. W sprawach, w których jest wielu oskarżonych, wiele różnych wątków, będzie można orzekać częściowo, sędzia będzie mógł tak gospodarować rozprawą jak sprawny menedżer - część wątków sobie wcześniej osądzi, a co do pozostałych będzie mógł dalej prowadzić rozprawę. Wreszcie narada wstępna - kolejna nowość w polskiej procedurze karnej, która umożliwi również zamykanie pewnych wątków przesądzonych. Tak że będzie szybciej, sprawniej i taniej, taniej dla obywateli. Dziękuję więc wszystkim za poparcie tego projektu, w szczególności koleżankom i kolegom z Prawa i Sprawiedliwości.
Co do kwestii związanych z pytaniami pani poseł - otóż jest poprawka, bardzo dobra, złożona przez pana posła Lorka, która przewiduje, że prezes sądu będzie mógł zarządzić rozpoznanie sprawy w składzie trzech sędziów...
(Poseł Barbara Dolniak: Ale ja nie o to zapytałam, panie ministrze.)
...jeżeli uzna to za wskazane ze względu na szczególną zawiłość lub precedensowy charakter sprawy.
Prokuratura. Drodzy państwo, prokurator generalny nadal będzie naczelnym organem prokuratury, nadal będzie wyznaczał kierunki i wytyczne działania prokuratury, nadal będzie realizował powierzone uprawnienia w zakresie nominacji prokuratorów, będzie powoływał na stanowiska prokuratorskie. Natomiast te zmiany dostosowawcze dotyczą zaledwie przeniesienia dotychczasowych kompetencji z zarządzenia kompetencyjnego, które było aktem wewnętrznym, do ustawy. Drodzy państwo, poczytajcie zarządzenie kompetencyjne. Tam jest przecież mowa o tym, że prokurator generalny wszystkie czynności i uprawnienia, który ma w zakresie czynności operacyjno-rozpoznawczych, może scedować na prokuratora krajowego.
(Poseł Barbara Dolniak: Ale teraz ceduje.)
My tylko przenosimy to do ustawy. Następnie decyzje w sprawach osobowych prokuratorów - do tej pory mogły być przenoszone na prokuratora krajowego...
(Poseł Barbara Dolniak: Ale teraz są.)
...na podstawie zarządzenia, teraz na podstawie ustawy. Powoływanie na stanowiska funkcyjne prokuratora regionalnego, okręgowego czy rejonowego również na podstawie zarządzenia kompetencyjnego mogło być przenoszone na prokuratora krajowego.
(Poseł Tadeusz Zwiefka: To teraz są.)
To prokurator krajowy, nie zapominajmy, jest kierownikiem całej prokuratury, zgodnie z ustawą Prawo o prokuraturze, i jako kierownik ma mieć realne narzędzia. On te narzędzia do tej pory miał, ale na podstawie instrumentów prawnych o charakterze wewnętrznym.
(Poseł Tadeusz Zwiefka: Oczywiście, że miał, nic mu teraz nie jest potrzebne.)
Teraz będzie to ustawa, co zapewni jawność, jasność, przejrzystość rozdziału kompetencyjnego między prokuratora generalnego i prokuratora krajowego.
A na koniec wreszcie powiem, że komisja wenecka i Komisja Europejskiej wielokrotnie wskazywały na konieczność zmiany w zakresie prokuratury i te zmiany, które tutaj są, również idą w tym kierunku, więc powinniście się cieszyć. Dziękuję bardzo.
(Poseł Tadeusz Zwiefka: Ale nie tego typu.)
Przebieg posiedzenia