9. kadencja, 78. posiedzenie, 1. dzień (06-07-2023)
11. punkt porządku dziennego:
Pierwsze czytanie obywatelskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw w celu wprowadzenia renty wdowiej (druk nr 3292).
Poseł Arkadiusz Iwaniak:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Nie oczekujemy od Prawa i Sprawiedliwości deklaracji, że ten pomysł wam się podoba, bo my wiemy, że ten pomysł państwu się podoba, bo w roku 2015 głosowaliście dokładnie za tym samym projektem ustawy, a ówczesna i obecna pani poseł Bartuś mówiła tak: ˝Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Ja, Prawo i Sprawiedliwość, które tu reprezentuję, i większość Polaków rozumiemy, że finanse Funduszu Ubezpieczeń Społecznych muszą być zbilansowane, ale gdy słyszymy ciągle tylko o sytuacji finansowej Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, to tak jak większość Polaków zaczynam nerwowo reagować. Wszyscy płacimy składki, i to nie z myślą o sytuacji finansowej Funduszu Ubezpieczeń Społecznych czy nie z myślą o tym, żeby utrzymać Zakład Ubezpieczeń Społecznych, ale po to, że gdy nie będziemy w stanie zarobkować ze względu na wiek czy chorobę, móc otrzymać świadczenie rentowe pozwalające na utrzymanie się˝ i dalsze życie i funkcjonowanie. To była pani Barbara Bartuś.
A więc dzisiaj, pani poseł, my oczekujemy też jako ci wszyscy, którzy się podpisaliśmy pod tym projektem ustawy, że państwo skierujecie go dalej do pracy w komisji i tak jak ustawę o referendach albo tak jak przez ostatnie 8 lat udowodniliście, że projekt ustawy jesteście w stanie przeprocedować w ciągu jednego posiedzenia Sejmu, tak i tym projektem się zajmiemy. A jeżeli chodzi o wszystkie uwagi czy to ZUS-u, czy państwa, to siadajmy i oczywiście na ten temat rozmawiajmy. W roku 2015, wtedy kiedy byliście w opozycji... Ten pomysł to jest praktycznie ten sam projekt ustawy z niewielkimi zmianami naniesionymi w związku z tym, że środowisko seniorów o to prosiło. Powiem więcej, to też nie jest jakaś tam kiełbasa wyborcza, tak jak trzynasta i czternasta emerytura, a tak naprawdę ten dodatek, bo to jest projekt, który jako Lewica składaliśmy już w 2012 r. Po 3 latach w zamrażarce doczekał się głosowania w 2015 r., a później w 2022 r. złożyliśmy go ponownie. Tym razem pani marszałek Witek zamroziła go na rok. Dlatego też postanowiliśmy zrobić z tego projekt obywatelski, bo państwo mówicie, że wszystko to, co obywatelskie, popychacie szybko do przodu, więc mam również taką nadzieję, że w przypadku tego tak będzie.
A powiem więcej, bo nie wiem, czy państwo z Prawa i Sprawiedliwości wiecie, chociaż wasza nieobecność dzisiaj na tej sali świadczy o tym, że nie chcecie na ten temat posłuchać. 1200 tys. osób dzisiaj korzysta z renty rodzinnej, a więc wybiera po zmarłym współmałżonku to wyższe świadczenie. Dlaczego? Dlatego że to, o czym pani poseł przed chwilą mówiła, to wielkie wsparcie dla emerytów i rencistów jest po prostu czystą fikcją. Ba, powiem więcej jeszcze, pani poseł, bo nie wiem, czy pani o tym wie. Jeśli chodzi o pokrycie wydatków na emerytury i renty w 2021 r. ze składek zgromadzonych na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, wynosiło ono blisko 82%, za 2022 r. będzie wynosiło 85%, a w 2023 r. w związku z napływem uchodźców z Ukrainy, ale też i pracowników, migrantów zarobkowych do Polski, którzy płacą składki emerytalne, będzie wynosiło ponad 90%.
Trzeba też jasno powiedzieć, że nie jest to rozwiązanie nowatorskie, bo przecież zbieg świadczeń, np. emerytury i renty wypadkowej, już w polskim systemie funkcjonuje, a więc dzisiaj zbieg świadczeń tej renty rodzinnej i 50% też nie będzie nowum. A potem więcej pani, bo nie wiem, czy pani o tym wie, że na Litwie jest system polegający na tym, że wdowiec, wdowa mogą zatrzymać swoją emeryturę i otrzymują 100% świadczenia po zmarłym współmałżonku. W Niemczech jest tak, że też można utrzymać to w 100% do pewnego limitu i wtedy jest to obniżane o 40%. Podobne rozwiązanie jest we Włoszech. Ale w Czechach, a więc blisko, jest rozwiązanie niemal identyczne jak to, które jest proponowane w tym projekcie obywatelskim. ˝Solidarność˝, dając opinię do tego projektu, zaproponowała, żeby zwiększyć zasiłek pielęgnacyjny i to będzie rozwiązanie dla emerytów. No tak, tylko zasiłek pielęgnacyjny jest dopiero po 75. roku życia, a więc kobieta przechodząca w wieku 60 lat na emeryturę będzie czekała na łaskawość ˝Solidarności˝ 15 lat. (Dzwonek) Więc to pokazuje, że jest to rozwiązanie nie najlepsze.
I tak jak na wstępie powiedziałem, bo pani posłanka Kozanecka z Prawa i Sprawiedliwości powiedziała, że ta ustawa narusza fundamenty zasady równowagi i traktowania świadczeniobiorców. No ale jak to się ma do waszego głosowania w roku 2015, wtedy kiedy byliście w opozycji? Byliście za. Dzisiaj mówicie, że bardzo dużo zrobiliście dla emerytów i rencistów. Więc to jest dzisiaj tak naprawdę sprawdzian i test waszej prawdomówności. To, że bardzo często oszukujecie, to my oczywiście to wiemy. Natomiast dzisiaj emeryci i renciści, 1,5 mln osób oczekujących na ten projekt patrzy na to, jak zareagujecie. To dzisiaj od tego, jak będziemy procedować nad tą ustawą, zależy, jak ci ludzie będą na was po prostu patrzyli. To jest sprawdzian tego, jak tak naprawdę chcecie potraktować emerytów, czy mówić o tym przed wyborami, dając typową kiełbasę wyborczą, trzynasta i czternasta emerytura, tak naprawdę część, bo to jest dodatek, czy też jak państwo zaproponowaliście waloryzację 500+. Przecież to jest czysta obłuda. Nie bądźcie obłudni, zacznijcie z nami pracować nad tym projektem, niech pani wyjdzie na mównicę i powie, bo reprezentuje pani Prawo i Sprawiedliwość, czy jutro na posiedzeniu komisji ten projekt stanie, czy też będziemy czekać do następnej kadencji. Bo muszę panią zmartwić: przegracie te wybory m.in. właśnie przez emerytów, ale też i rolników, o czym dzisiaj rano mówiłem. A my w związku z tym, że to jest projekt obywatelski, będziemy nad nim dalej procedować, bo nie możecie go wrzucić do zamrażarki, on nie ulega dyskontynuacji jak projekty obywatelskie, więc my po wygranych wyborach, jeśli tego nie zrobicie, ten projekt złożymy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
(Głos z sali: Brawo!)
Przebieg posiedzenia