9. kadencja, 78. posiedzenie, 1. dzień (06-07-2023)
11. punkt porządku dziennego:
Pierwsze czytanie obywatelskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw w celu wprowadzenia renty wdowiej (druk nr 3292).
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Rodziny i Polityki Społecznej Stanisław Szwed:
Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Bardzo się cieszę, że wszyscy mówimy jednym głosem o godnych warunkach życia naszych emerytów, rencistów. Tylko ważne są czyny i działania, które są podejmowane, a nie słowa. Zanim powiem kilka słów o samym projekcie, to warto jednak pewne rzeczy przypomnieć, bo u wielu tutaj, na tej sali, pamięć jest ulotna i nie pamiętają czasów, które były za poprzednich rządów Platformy Obywatelskiej i PSL-u.
Rozpocznę od tej pierwszej rzeczy, dotyczącej przywrócenia wieku emerytalnego, który przywrócił rząd Prawa i Sprawiedliwości, a który wyście podnosili. Przy okazji warto też przypomnieć, o czym już tutaj panie posłanki mówiły, że wtedy było ponad 1,5 mln podpisów pod projektem obywatelskim, aby w tej sprawie przeprowadzić referendum dotyczące podniesienia wieku emerytalnego. I co wtedy zrobiła koalicja Platformy Obywatelskiej i PSL-u? Odrzuciła ten wniosek i 1,5 mln podpisów poszło do kosza. A my zgodnie z zapowiedzią klubu Prawa i Sprawiedliwości chcemy, aby nad tym projektem dalej pracować i taka jest różnica między naszymi rządami a rządami, które państwo sprawowaliście.
Warto też powiedzieć o innych rozwiązaniach, które dotyczą sytuacji emerytów i rencistów, bo jeśli chodzi o rząd Prawa i Sprawiedliwości, to faktycznie robimy wszystko, żeby naszym emerytom żyło się godnie i uczciwie. To przede wszystkim kwestia związana z waloryzacją emerytur i rent. Prawo i Sprawiedliwość na to odpowiada, jest to jeden z najważniejszych elementów, jeśli chodzi o podwyższanie świadczeń, czyli waloryzacja. Przypomnę, że w tym roku jest to prawie 15-procentowa waloryzacja, ale wprowadzamy też waloryzację kwotowo-procentową, czyli podnosimy najniższe świadczenia, żeby najniższe świadczenia były wyższe, niż wynikałoby to z samej zasady waloryzacji.
(Poseł Barbara Bartuś: Panie ministrze, może tę tablicę zdjąć wcześniej?)
Jeśli chodzi o kwestie waloryzacyjne, to warto też podkreślić, że w tym roku na waloryzację przeznaczyliśmy ponad 40 mld zł. To, że podnosimy świadczenia poprzez kwotowo-procentową waloryzację, też świadczy o tym, że chcemy poprawić sytuację osób pobierających świadczenia najniższe. A warto przypomnieć, że nastąpił ponad 80-procentowy wzrost w stosunku do roku 2015, jeśli chodzi o podwyższenie emerytury najniższej.
Tzw. trzynasta i czternasta emerytura, czyli dodatkowe świadczenia, które dotyczą prawie wszystkich emerytów i rencistów. Przez te wszystkie lata, kiedy to obowiązuje, czyli nie w roku wyborczym, tylko przez ostatnie lata zarówno trzynasta, jak i czternasta emerytura funkcjonuje. Jeżeli policzylibyśmy nakłady na trzynastą emeryturę od 2019 r., również z tą emeryturą, która została wypłacona w tym roku, ponad 63 mld zł, z tzw. czternastą emeryturą, łącznie z tymi planami, które będą w tym roku - chodzi o 34 mld zł - to tylko te dwa działania pokazują, że ponad 100 mld zł trafiło już do emerytów i rencistów.
Kolejne kwestie. Wprowadziliśmy zmiany dotyczące tzw. emerytur czerwcowych, wykonaliśmy też wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący rocznika 1953. Jeśli chodzi o to, co ostatnio zrobiliśmy, to wprowadziliśmy rozwiązania, na których bardzo zależało organizacjom związkowym pracowników, czyli wyeliminowaliśmy wygasający charakter emerytur pomostowych. Wprowadziła to Platforma Obywatelska, wprowadziła zmiany polegające na tym, żeby emerytury pomostowe były niewygasające. My wprowadziliśmy to rozwiązanie i jest w tej chwili w Senacie, mam nadzieję, że na następnym posiedzeniu Sejmu te rozwiązania zostaną przyjęte i będzie już wprowadzone rozwiązanie, że emerytury pomostowe nie są emeryturami niewygasającymi. Czyli będzie to rozwiązanie, na które oczekiwali też pracownicy.
Wprowadziliśmy bardzo ważne rozwiązanie, jakim jest ˝Mama 4+˝, czyli rodzicielskie świadczenie uzupełniające, wprowadzające rozwiązania, jeśli mamy, wychowując dzieci, nie wypracowały sobie odpowiedniego stażu. I my w tym zakresie wypłacamy bądź najniższą emeryturę, bądź dopłacamy do najniższej emerytury. Z tego rozwiązania korzysta ponad 74 tys. mam i ojców, przeznaczamy na to prawie 2 mld.
Ważne jest rozwiązanie dla tych emerytów i rencistów, którzy są niezdolni do samodzielnej egzystencji, w tym zakresie to również dodatkowe 500 zł dla tych osób, które z tego wsparcia mogą korzystać, łącznie, bo tutaj są nie tylko emeryci i renciści. Z tego rozwiązania korzysta ponad 580 tys. osób na kwotę ponad 4 mld zł.
Zlikwidowaliśmy tzw. pułapkę rentową, to też jest nasze rozwiązanie, które wprowadziliśmy w życie, czyli wyrównaliśmy możliwość pobierania renty socjalnej i dorabiania do renty socjalnej. Zamieniliśmy rentę uczniowską na rentę socjalną - to kolejne pozytywne rozwiązanie, które w tym zakresie też wprowadzamy w życie. Czyli te rozwiązania, które wprowadzamy, idą w tym kierunku, aby poprawiać sytuację emerytów i rencistów. Ale wiemy, że sytuacja, jeśli chodzi o kwestie związane z emeryturami wdowimi, to jest ważny problem i też pochylamy się nad nim.
I teraz odnośnie do samego projektu, bo też były dyskusje, jakie koszty mogą z tego wynikać. Jeśli chodzi o rozwiązania, które zostały zaproponowane w obywatelskim projekcie, mamy wyliczenia, które przygotował Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Zakład Ubezpieczeń Społecznych policzył to w dwóch kategoriach: jeżeli 100% osób skorzystałoby z tego uprawnienia bądź 75%. I teraz już przechodzę do konkretnych kwot. O jakich kwotach mówimy? Jeżeli wchodziłoby w 2024 r., ponad 19,5 mld zł w przypadku 100% odnośnie do skorzystania z tego rozwiązania, a w przypadku 75% - prawie 15 mld zł. W 2025 r. już ponad 30 mld zł w przypadku 100% odnośnie do skorzystania, w 2029 r., czyli nie tak znowu odległym, ponad 40 mld zł, a w 2033 r. już ponad 51 mld zł dodatkowych środków, które musiałyby być przeznaczone na to rozwiązanie. I warto na ten temat dyskutować, zastanawiać się, w jaki sposób takie rozwiązania systemowe wprowadzać, tym bardziej że wiemy, że zawsze do Funduszu Ubezpieczeń Społecznych jest dofinansowanie z budżetu państwa. Cieszymy się, że mamy dobrą sytuację budżetową również w Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, że fundusz nie wykorzystuje całej dotacji, co wynika m.in. z dobrej sytuacji na rynku pracy. Warto przypomnieć, że mamy najniższą stopę bezrobocia ze wszystkich państw Unii Europejskiej. To powoduje, że mamy dobrą sytuację Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Ale to nie oznacza, że nie dofinansowujemy z budżetu państwa tych rozwiązań. Dlatego warto na ten temat dyskutować, rozmawiać i też wprowadzać zmiany, które nie będą burzyły całego systemu emerytalnego, ale będą wychodzić naprzeciw oczekiwaniom. Dlatego jesteśmy gotowi również w ramach naszego ministerstwa na poziomie komisji pracować nad tym projektem. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia