9. kadencja, 79. posiedzenie, 1. dzień (11-07-2023)

7. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Kultury i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w 80. rocznicę Rzezi Wołyńskiej (druki nr 3430 i 3470).

Poseł Anna Dąbrowska-Banaszek:

    Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość w sprawie poselskiego projektu uchwały w 80. rocznicę Rzezi Wołyńskiej, druki nr 3430 i 3470.

    Dokładnie 80 lat temu, 11 lipca 1943 r., ukraińscy nacjonaliści zaatakowali Polaków w 99 miejscowościach przedwojennego województwa wołyńskiego na Kresach. W latach 1943-1945 na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej ukraińscy nacjonaliści wymordowali od 80 do 120 tys. Polaków. Precyzyjna liczba ofiar nie jest możliwa do ustalenia. Celem zbrodniarzy z Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów i Ukraińskiej Powstańczej Armii było wyniszczenie polskiego narodu na terenach, które uznawali za ukraińskie. W konsekwencji planowego ludobójstwa kilkaset tysięcy Polaków, ratując się przed okrutnie zadawaną śmiercią, torturami i okaleczaniem, uciekło z tych terenów. Żaden naród nie zbudował i nie zbuduje swojej prawdziwej wielkości na ludobójstwie. Nigdzie i nigdy.

    Dla upamiętnienia dnia 11 lipca 1943 r. nazywanego krwawą niedzielą co roku obchodzimy narodowy dzień pamięci ofiar ludobójstwa dokonanego przez ukraińskich nacjonalistów. ˝Nie o zemstę, lecz o pamięć wołają ofiary˝ - głosi napis na pomniku ofiar ukraińskich nacjonalistów na krakowskim Cmentarzu Rakowickim.

    W latach PRL-u starano się o tej zbrodni nie mówić. Dopiero w 2013 r., w 70. rocznicę tej zbrodni, nastąpiło przełamanie w polityce państwowej. Potomkowie ofiar wciąż czekają na ekshumację i godziwy pochówek swoich bliskich. My, Polacy, jesteśmy im to winni. Dziś na wszystkich, a zwłaszcza na nas, posłach Rzeczypospolitej Polskiej, spoczywa obowiązek zabiegania o to. Nie możemy o tym milczeć.

    80. rocznica rzezi wołyńskiej to najprawdopodobniej ostatnia okrągła rocznica, kiedy żyją jeszcze potomkowie osób pomordowanych na Wołyniu, Małopolsce Wschodniej i na Lubelszczyźnie. Dlaczego tak długo czekają? W czasach PRL-u nie mówiono o tym głośno. Historie tych osób żyły w rodzinach. Były żywe w części wschodniej Polski, często nieznane dla mieszkańców ziem zachodnich i centralnej Polski. Obecnie jest inaczej. Coraz więcej osób o tym mówi i działa. 24 lutego 2022 r. my, Polacy, otworzyliśmy swoje serca i domy dla uchodźców z Ukrainy mimo takiej wspólnej historii. Dziś my, Polacy, oczekujemy, aby zostały przeprowadzone ekshumacje i w godziwy sposób zostały pochowane zamordowane wówczas osoby.

    Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość popiera przygotowany projekt uchwały. Jednocześnie w imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość składam wniosek o przystąpienie do głosowania nad projektem uchwały w 80. rocznicę rzezi wołyńskiej, druki nr 3430 i 3470, bez odsyłania do komisji poprawek i wniosków zgłoszonych do tego projektu uchwały po doręczeniu ich posłom.

Przebieg posiedzenia