9. kadencja, 79. posiedzenie, 2. dzień (12-07-2023)

23. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Kultury i Środków Przekazu o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (druki nr 3383 i 3479).

Poseł Joanna Senyszyn:

    Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Koło Parlamentarne Lewicy Demokratycznej wyraża oburzenie, że PiS przepycha przez Sejm napisany przez amatorów i lobbystów projekt ustawy o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. To bubel prawny, który szkodzi polskiej archeologii, gdyż wprowadza przepisy sprzeczne z wymaganiami stawianymi współczesnej archeologii i ochronie zabytków. Jeśli ten projekt zostanie rzeczywiście uchwalony, Polska będzie miała najbardziej liberalne przepisy w Europie. Gorzej jest tylko w Rosji, ale czy to jeszcze Europa?

    Ustawa umożliwi masowy rabunek stanowisk archeologicznych i spowoduje największe od II wojny światowej straty w dziedzictwie narodowym. Powszechny jest protest środowisk naukowych. Rada Naukowa Dyscypliny Archeologii Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu podjęła uchwałę, w której wprost określa ten projekt jako niezgodny z ideą ochrony dóbr kultury i dziedzictwa archeologicznego przez państwo polskie. Wprowadzenie nowelizacji pozbawi państwo kontroli nad działaniami hobbystów, którzy będą legalnie działać bez żadnego przygotowania merytorycznego, zabierać znalezione przedmioty i handlować nimi. Nie ma to nic wspólnego z poszukiwaniem tożsamości narodowej czy kulturowej, na co powołują się wnioskodawcy i projektodawcy. Jest niemoralne ułatwiać grabież i niszczenie narodowego dziedzictwa.

    Projektodawcy wskazali, że zaledwie 1% tzw. poszukiwaczy korzysta obecnie z obowiązującej ścieżki administracyjnej, czyli 99% de facto popełnia przestępstwo, i właśnie działalność tych 99% chce legalizować PiS. Czyżby w celach wyborczych, aby zdobyć ich głosy?

    Sprawozdawca komisji, przedstawiając przebieg prac nad projektem, ukrył przed Wysoką Izbą, że prezentujący projekt poseł Sachajko z Kukiz’15, ale także inni posłowie PiS, którzy się wypowiadali, byli merytorycznie kompletnie nieprzygotowani i zostali dosłownie zaorani przez archeologów, muzealników i historyków (Oklaski), którzy nie zostawili na projekcie suchej nitki. Wbrew dzisiejszemu kłamliwemu wystąpieniu sprawozdawcy komisji, że też go powołaliśmy, opozycja aktywnie uczestniczyła w pracach komisji, co łatwo sprawdzić.

    (Poseł Przemysław Drabek: Nie było pani poseł.)

    No właśnie byłam i zabierałam głos.

    (Poseł Przemysław Drabek: Od godz. 20 do godz. 24 pani nie było.)

    Aktywnie uczestniczyłam w pracach komisji i właśnie stąd moje dzisiejsze wystąpienie, ponieważ w odróżnieniu od PiS-owców wiem, o czym mówię. Mówię o tym, że jest to projekt szkodliwy i moje koło tego projektu popierać nie będzie. Dziękuję za uwagę. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia