9. kadencja, 80. posiedzenie, 1. dzień (28-07-2023)

19. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji do Spraw Unii Europejskiej o przedstawionym przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej projekcie ustawy o zmianie ustawy o współpracy Rady Ministrów z Sejmem i Senatem w sprawach związanych z członkostwem Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskiej oraz ustawy o Komitecie do Spraw Europejskich (druki nr 3335 i 3386).

Poseł Sprawozdawca Sylwester Tułajew:

    Wielce Szanowny Panie Marszałku! Pani Minister! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie Komisji do Spraw Unii Europejskiej o przedstawionym przez prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej projekcie ustawy o zmianie ustawy o współpracy Rady Ministrów z Sejmem i Senatem w sprawach związanych z członkostwem Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskiej oraz ustawy o Komitecie do Spraw Europejskich.

    Panie Marszałku! Ten projekt zgodnie z regulaminem Sejmu, po zasięgnięciu opinii prezydium Sejmu, marszałek Sejmu właśnie skierowała w dniu 13 czerwca 2023 r. do Komisji do Spraw Unii Europejskiej do pierwszego czytania. To pierwsze czytanie odbyło się dzisiaj.

    Jako Komisja do Spraw Unii Europejskiej wnosimy do Wysokiej Izby o uchwalenie projektu ustawy w sprawozdaniu, które jest dostępne w druku nr 3386.

    Pragnę zaznaczyć, że w trakcie pierwszego czytania, ono trwało właściwie dość długo, każdy z parlamentarzystów mógł wypowiedzieć się co do tej ustawy. W trakcie dyskusji zabrał również głos przedstawiciel strony społecznej.

    W trakcie debaty, już w trakcie rozpatrywania tego projektu ustawy zostały zgłoszone również wnioski mniejszości i właśnie jako Komisja do Spraw Unii Europejskiej razem ze sprawozdaniem przedstawiamy na żądanie wnioskodawców dwa wnioski mniejszości do tej ustawy.

    Zasadniczym celem ustawy, która została przedstawiona, tj. właśnie ustawy o współpracy Rady Ministrów z Sejmem i Senatem w sprawach związanych z członkostwem Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskiej oraz ustawy o Komitecie do Spraw Europejskich, jest zagwarantowanie rzeczywistego zastosowania wyrażonej w art. 133 ust. 3 konstytucji zasady współdziałania prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z prezesem Rady Ministrów i właściwym ministrem w obszarze polityki zagranicznej Rzeczypospolitej Polskiej, w zakresie której znajdują się sprawy związane z członkostwem Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskiej. Wskazany właśnie przepis konstytucji nawiązuje do wyrażonej w preambule konstytucji ogólnej zasady współdziałania władz.

    W trakcie rozpatrywania tego projektu ustawy zostały zaproponowane i przyjęte przez komisję dwie zasadnicze poprawki. Pierwsza, która właściwie przesądziła, że w okresie polskiej prezydencji w Unii Europejskiej prezydent Rzeczypospolitej Polskiej bierze udział w posiedzeniach Rady Europejskiej oraz w posiedzeniach międzynarodowych z udziałem Unii Europejskiej, na których przewidziana jest obecność szefów państw lub rządów państw członkowskich. Ponadto przyjęta przez komisję poprawka usuwa przewidziany dotychczas w pierwszym projekcie, tj. projekcie z druku nr 3335, tryb wzięcia udziału przez prezydenta w tych posiedzeniach, który opierał się właśnie na fakultatywnej decyzji prezydenta.

    Niemniej poprawka pozostawia obowiązek przedkładania prezydentowi dokumentów związanych ze szczytami Unii Europejskiej lub posiedzeniami międzynarodowymi, w których bierze udział właśnie Unia Europejska, bez ograniczania tego obowiązku w polskiej prezydencji w Radzie Unii Europejskiej.

    Ta poprawka, która została przyjęta przez komisję, uprawnia prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej do przedstawienia swojego stanowiska do dokumentów podlegających konsultacjom w związku z posiedzeniem Rady Europejskiej lub posiedzeniem międzynarodowym z udziałem Unii Europejskiej oraz do projektu stanowiska Rzeczypospolitej Polskiej, jakie ma zostać przedstawione w Radzie Europejskiej lub w związku z tym posiedzeniem międzynarodowym.

    Przedstawienie takiego stanowiska przez prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej skutkować zaś będzie uprawnieniem do wzięcia przez przedstawiciela prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej udziału w posiedzeniu Rady Ministrów, na którym ma zostać rozpatrzone stanowisko Rzeczypospolitej Polskiej, jakie ma zostać przedstawione w Radzie Europejskiej lub w związku z posiedzeniem międzynarodowym z udziałem Unii Europejskiej.

    Legislacyjną konsekwencją wprowadzenia tej poprawki przez komisję było zrezygnowanie z wprowadzonego nowego rozdziału 6a, jako rozdziału zbędnego.

    Ustawa, którą przedstawiamy jako Komisja do Spraw Unii Europejskiej, projekt ustawy z druku nr 3386, ma cztery artykuły. Art. 1 tyczy się zmian w ustawie z 8 października 2010 r. o współpracy Rady Ministrów z Sejmem, z Senatem w sprawach związanych z członkostwem Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskiej; art. 2 tyczy nowelizacji ustawy o Komitecie do Spraw Europejskich; art. 3 to przepisy przejściowe; art. 4 to vacatio legis. Tutaj warto zaznaczyć, że ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

    W trakcie dyskusji - wracam jeszcze do niej - na posiedzeniu komisji posłowie opozycji zwracali uwagę na rzekomą niekonstytucyjność zapisów przedstawionych przez pana prezydenta, przedstawionych w projekcie ustawy. Tutaj bardzo trafnie, niezwykle celnie w argumentacji odpowiedziała pani minister z Kancelarii Prezydenta, która zwracała uwagę właśnie na art. 133 konstytucji. Właśnie konstytucja mówi o tym wyraźnie. Przytoczę art. 133 ust. 3: Prezydent Rzeczypospolitej w zakresie polityki zagranicznej współdziała z prezesem Rady Ministrów i właściwym ministrem. Zatem bardzo słusznie pani minister podkreślała właśnie, że przepisy są jak najbardziej konstytucyjne, że właśnie mówimy o takim rzeczywistym współdziałaniu władz. To współdziałanie jest bardzo mocno potrzebne. Również było to podkreślane przez przedstawiciela pana prezydenta, przez panią minister, poprzez właśnie zwrócenie uwagi na szczególny czas obradowania nad tym projektem ustawy. Mówimy tutaj o sytuacji na Wschodzie, o sytuacji na Ukrainie, ale podkreślamy również jako parlamentarzyści to, co w sposób bardzo czytelny podkreśliła pani minister Paprocka, która mówiła właśnie o zbliżającej się prezydencji Polski w Unii Europejskiej. Przypomnę, że to już niebawem, bo w roku 2025. Zatem kwestia przygotowań do tego okresu, kwestia odpowiedniego przygotowania się strony polskiej ma kluczowe znaczenie. Strona, która przedstawiła projekt ustawy, przedstawiciel pana prezydenta właśnie zwrócił bardzo celnie uwagę na to, że musi być czas na to, aby przygotować się do tego okresu, ale przede wszystkim właśnie, żeby nastąpiło rzeczywiste współdziałanie władz w zakresie przedstawiania stanowisk na zewnątrz, przedstawiania stanowisk w tej polityce zagranicznej, o czym, raz jeszcze podkreślę, mówi art. 133 ust. 3. Warto wracać do konstytucji, warto mówić o konstytucji, warto mówić o tym współdziałaniu i właśnie o tym jest ta ustawa.

    (Poseł Jarosław Wałęsa: Lepiej szanować.)

    Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Komisji do Spraw Unii Europejskiej jako poseł sprawozdawca wnoszę o przyjęcie projektu ustawy, który wypracowaliśmy i przyjęliśmy większością głosów - 22 głosy za, 18 przeciw. Przyjęliśmy sprawozdanie i projekt ustawy na druku nr 3386 z prośbą, aby tę ustawę przyjąć jako ustawę dobrą, jako ustawę potrzebną. Jednocześnie przypominam o dwóch wnioskach mniejszości, które również dołączamy do tego sprawozdania. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia