9. kadencja, 80. posiedzenie, 1. dzień (28-07-2023)
20. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Kultury i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie ustanowienia przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej roku 2024 Rokiem Marka Hłaski (druki nr 3199 i 3462).
Poseł Urszula Augustyn:
Postaram się zmieścić.
Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Marek Hłasko - piękny i tragiczny. Buntownik z wyboru, głos swojego pokolenia, symbol straconego pokolenia, enfant terrible polskiej odwilży, wygnaniec, kaskader literatury - to tylko niektóre określenia, jakimi zapisał się i jakimi próbowali określić jego postawę, jego twórczość, jego dokonania. Legenda Marka Hłaski zaczęła się za jego życia i nie zakończyła się wraz z tragiczną śmiercią - na szczęście nie zakończyła się, bo dzisiaj, tak jak powiedziała moja przedmówczyni, książki Marka Hłaski właściwie nie leżą na półkach, tylko są czytane. Historia literatury zna wiele przypadków, kiedy literat, kiedy poeta, kiedy pisarz ulega zapomnieniu, ale w wypadku Marka Hłaski dzieje się inaczej. Niemniej jednak jest taka sytuacja, że jego obecność dzisiaj w przestrzeni kultury jest często ograniczona do jakichś krótkich filmików w Internecie, które utrwalają stereotypy, nierzadko fałszujące jego postać, oddalające nas od niego. Warto temu przeciwdziałać. Warto takie postaci wynosić, warto mówić o nich i właśnie temu ma służyć ogłoszony, mam nadzieję, przez Sejm Rok Marka Hłaski.
Chciałabym się powołać raz jeszcze na Stowarzyszenie im. Marka Hłaski, które dołożyło wszelkich starań do tego, żeby dopiąć swego, żeby Rok Marka Hłaski w 90. rocznicę jego urodzin naprawdę był, żebyśmy wszyscy mieli okazję o nim rozmawiać, żebyśmy wszyscy mieli okazję przypomnieć sobie, powtórzyć, przeczytać raz jeszcze albo po prostu zapoznać się z jego twórczością, z twórczością człowieka bardzo rzeczywistego, tragicznego, ale człowieka, który pisał prawdę, mówił prawdę, żył prawdziwie. Skończyło się to dla niego tragicznie, ale rzeczywistość, którą opisał, jest dla nas naprawdę fantastycznym dokumentem, lekcją historii. Stowarzyszenie postanowiło odbudować obecność pisarza w przestrzeni kultury, by jego niepokorny duch znów był wśród nas. Właśnie stowarzyszenie przygotowało także - zaproponuję to nie tylko Wysokiej Izbie, ale myślę, że wszystkim środowiskom przede wszystkim edukacyjnym i kulturalnym w całym kraju - wykłady, spotkania literackie, prezentacje wybranych utworów, a także aranżacje wydarzeń wiążących sylwetkę pisarza z jego epoką, Polską lat 50. i 60. XX w.
Warto, proszę państwa, zajmować się takimi postaciami, warto je ciągle przypominać, a czasem okazuje się, że wśród nas nie ma zbyt wiele odwagi do tego, żeby mówić, jak naprawdę jest. Hłasko robił to naprawdę w sposób, hm, nie chcę powiedzieć, że bezczelny, ale bardzo, bardzo prawdziwy i zapłacił za to wielki rachunek. Dziękuję. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia