9. kadencja, 80. posiedzenie, 1. dzień (28-07-2023)

22. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Kultury i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie ustanowienia roku 2024 Rokiem Romualda Traugutta (druki nr 3201 i 3440).

Poseł Michał Urbaniak:

    Zacznę od małego sprostowania. Według tego, co przed chwilą sprawdziliśmy w źródłach, Romuald Traugutt był katolikiem. Jego żona była luteranką, została katoliczką.

    Natomiast wracam do tematu. Mam nadzieję, że dla wszystkich posłów jest jasne to, że dyktatorowi Romualdowi Trauguttowi należą się honory. Mimo że sam nie był zwolennikiem powstania styczniowego, przewidywał jego klęskę, to przystąpił do niego i walczył do końca, ponieważ skoro powstanie już wybuchło, to miał potrzebę, by ofiarować siebie i swoje doświadczenie po to, by było ono jak najbardziej skuteczne, mimo wszystko. Podobnie heroiczną postawę reprezentowali przecież podczas powstania warszawskiego np. narodowcy ze Zgrupowania Chrobry II. Nie popierali samej idei, ale z czasem weszli i dali z siebie wszystko. (Oklaski)

    Politycznie bliski był stronnictwu białych polskiego obozu narodowego, a w 1863 r. Traugutt przejął władzę nad powstaniem styczniowym. Był dobrym dyktatorem. Niestety wydarzyło się to zapewne zbyt późno, by móc zmienić bieg historii. Zaczął organizować partyzantkę w prawdziwą armię, zabiegał o pomoc innych dowódców związanych z duchem Wiosny Ludów. Jest to też faktem. W 1864 r. został pochwycony, osadzony w warszawskiej cytadeli. Swoje poglądy wyrażające sprzeciw wobec imperializmów i poparcia dla idei wolnych narodów wyraził słowami: Idea narodowości jest tak potężną i czyni tak wielkie postępy w Europie, że ją nic nie pokona. Swoje poglądy wygłosił podczas jednego z przesłuchań. Wkrótce później został stracony, ale pozostawił po sobie legendę, która inspiruje Polaków do dzisiaj, motywowała też wielu do odbudowy Polski, a następnie do ofiarnego stawania w jej obronie. Zygmunt Balicki, opisując postawy obywatelskie Polaków w swoim dziele ˝Egoizm narodowy wobec etyki˝, pisał o najlepszym typie Polaka jako obywatelu żołnierzu, człowieku w pełni świadomym swoich praw, ale także obowiązków wobec narodu. I właśnie takim człowiekiem był Romuald Traugutt.

Przebieg posiedzenia