9. kadencja, 80. posiedzenie, 1. dzień (28-07-2023)

Oświadczenia.

Poseł Robert Obaz (tekst niewygłoszony):

    Oświadczenie poselskie w sprawie 79. rocznicy wybuchu powstania warszawskiego

    Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Za kilka dni będziemy obchodzić 79. rocznicę wybuchu powstania warszawskiego. To właśnie 1 sierpnia 1944 r. na rozkaz dowódcy Armii Krajowej gen. Tadeusza Komorskiego ˝Bora˝ rozpoczęło się powstanie warszawskie - największa akcja zbrojna podziemia w okupowanej przez Niemców Europie, która stała się symbolem heroizmu Polaków i ich umiłowania wolności. Zadaniem AK było wyzwolenie stolicy i utrzymanie jej przez kilka dni przed wkroczeniem Armii Czerwonej. Umożliwiłoby to Delegaturze Rządu RP na Kraj, reprezentującej legalny polski rząd na wychodźstwie, objęcie Warszawy władzą cywilną i wystąpienie wobec Sowietów w roli wolnych gospodarzy swojego kraju. Była to ostatnia szansa na ratowanie niepodległości Polski, zdradzonej skrycie przez naszych zachodnich sojuszników: Wielką Brytanię i Stany Zjednoczone.

    Dysproporcja sił była skrajnie niekorzystna dla strony polskiej. Wśród 50 tys. żołnierzy Armii Krajowej, Narodowych Sił Zbrojnych i Armii Ludowej, którzy przewinęli się przez nasze oddziały, na 25 przystępujących do walki tylko jeden był uzbrojony, i to w broń krótką. Tymczasem Niemcy rzucili do walki regularne formacje wojska, SS, policji, żandarmerii i oddziałów pomocniczych, wspomagane przez ciężką artylerię i lotnictwo. Mimo to powstańcy odnieśli szereg znaczących sukcesów. Opanowali zwarte obszary Śródmieścia, Żoliborza, Mokotowa, Woli i Ochoty. Zdobyli wiele niemieckiego oporządzenia i uzbrojenia, nawet wozy bojowe i pancerne. Wyzwolili również niemiecki obóz koncentracyjny w Warszawie - Konzentrationslager Warschau, zwany przez warszawiaków Gęsiówką, w którym okupanci przetrzymywali w straszliwych warunkach Żydów z różnych krajów Europy.

    Warunkiem ostatecznego powodzenia powstania było wkroczenie do miasta Armii Czerwonej. Tymczasem Józef Stalin rozkazał swoim wojskom zatrzymanie się na linii Wisły i powstrzymanie od aktywnych działań przeciwko Niemcom. Ci ostatni zatem bez przeszkód pacyfikowali miasto, dokonując wielu masowych zbrodni, zarówno na żołnierzach powstania, jak i na ludności cywilnej. Straty wśród ludności cywilnej szacowane są na 150-200 tys. osób. Przez następne miesiące Niemcy metodycznie rabowali, palili i wysadzali w powietrze kolejne części naszej stolicy. Wycofali się z niej ostatecznie 17 stycznia 1945 r., umożliwiając wkroczenie do Warszawy oddziałom podporządkowanego komunistom Wojska Polskiego.

    Choć pod względem militarnym powstanie zakończyło się klęską, to pod względem politycznym miało znaczenie ogromne. Rozpoczynając je, Polacy zademonstrowali dążenie do odzyskania i utrzymania niepodległości. Jak pisał po wojnie Jan Nowak-Jeziorański - uczestnik tego niepodległościowego zrywu, legendarny kurier z Warszawy: walka nie była daremna, a powstanie warszawskie sprawiło, że państwo polskie, chociaż zniewolone i wasalne, zachowało swoją odrębność, przetrwało Stalina, który w swych zamysłach prawdopodobnie chciał z niego z czasem uczynić część ZSRS.

    Chwała bohaterom powstania warszawskiego! Wieczna pamięć wszystkim poległym za wolność narodu i ojczyzny!

Przebieg posiedzenia