9. kadencja, 81. posiedzenie, 2. dzień (17-08-2023)
11. punkt porządku dziennego:
Pytania w sprawach bieżących.
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Finansów Sebastian Skuza:
Szanowny Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! W związku ze skierowanym pytaniem chciałbym zauważyć, że ustawa okołobudżetowa została już podpisana przez pana prezydenta i opublikowana. Potwierdzam, że kwota dodatkowej subwencji to prawie 14,3 mld zł. Sama istota subwencji jest taka, że środki mogą być wykorzystywane dowolnie - czy na wydatki bieżące, czy na inwestycje. Decyduje o tym organ stanowiący określonej jednostki samorządu terytorialnego.
Czy takie środki były przyznawane w latach poprzednich? Jak najbardziej. W 2020 r. z Rządowego Funduszu Inwestycji Lokalnych przy użyciu algorytmu przekazano jednostkom samorządu terytorialnego 6 mld zł na wzmocnienie inwestycyjne, nie licząc już późniejszego programu i naboru wnioskowego. W 2021 r. jednostkom samorządu terytorialnego przekazano 8 mld zł, które podzielono, można powiedzieć, biorąc pod uwagę planowany ubytek we wpływach z PIT-u ze względu na Polski Ład, i dodatkowo 4 mld zł na inwestycje w infrastrukturę wodociągową i kanalizacyjną. W 2022 r. rozwiązanie było troszeczkę inne, gdyż jednostkom samorządu terytorialnego zwiększono stronę dochodową z tytułu zwiększonego udziału w podatku dochodowym od osób fizycznych do kwoty 13,7 mld zł. W tym roku, tak jak powiedziałem, ta kwota to 14,3 mld zł.
Jeśli chodzi o kwestię inwestycji jednostek samorządu terytorialnego, to chciałbym podkreślić, że ubiegły rok był w tym zakresie rekordowy. Jednostki samorządu terytorialnego przeznaczyły prawie 65 mld zł na wydatki majątkowe. Ten rok zapowiada się jeszcze lepiej, gdyż spodziewane jest niemalże podwojenie rekordu. Kwota wydatków majątkowych zaplanowanych przez jednostki samorządu terytorialnego może osiągnąć nawet ok. 120 mld zł.
Jeśli chodzi o sytuację jednostek samorządu terytorialnego, to chciałbym zauważyć, że dług w relacji do PKB utrzymuje się na stosunkowo niskim poziomie, tj. poniżej 3% PKB. Tak trzeba to obliczyć, gdyż jest to ok. 89-90 mld. Nie zwiększał się nawet w czasie pandemii. Utrzymuje się na stałym poziomie.
Te środki zostały przyznane jednostkom samorządu terytorialnego, żeby złagodzić skutki wzrastającej przez inflację strony wydatkowej i temu mają służyć. Jednostki samorządu terytorialnego nie mają większego problemu ze spadkiem strony dochodowej - ta strona dochodowa rośnie. Mimo Polskiego Ładu w przyszłym roku udziały w podatku dochodowym od osób fizycznych i od osób prawnych będą bardzo wysokie. Jednostki samorządu terytorialnego odczują to zdecydowanie na plus. Jest to wyzwanie związane ze stroną wydatków bieżących i temu te środki mają głównie służyć.
A co do tego, jaka jest sytuacja i jak jednostki samorządu terytorialnego odbierają kwestie inwestycji, to trzeba powiedzieć, że obserwujemy w Polsce coraz więcej tablic z biało-czerwoną flagą. To świadczy o tym, że pewne inwestycje zostały zrealizowane ze środków rządowych.
Oczywiście wszystkie środki, którymi dysponuje rząd, pochodzą albo z długu publicznego, albo z danin publicznych. Są tylko takie dwa źródła. Myślę, że inwestycje jednostek samorządu terytorialnego i wsparcie rządowe wpisują się w zasadę zrównoważonego rozwoju. Tu posłużę się takim przykładem. Niedawno miałem rozmowę z jednym samorządowcem, z włodarzem, który wprost mi powiedział, że reprezentuje opozycję, i to jeszcze taką z korzeniami w PRL. Sam mi powiedział, że jak jest samorządowcem od 30 lat, to tylu środków na inwestycje i tylu możliwości to jeszcze nie widział nawet ze środkami unijnymi i wsparciem ze strony marszałków. I dał takie przesłanie, ale to bardziej do większości sejmowej, niż do mnie, żeby rządziła w ten sposób jak najdłużej. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia