10. kadencja, 15. posiedzenie, 2. dzień (12-07-2024)
11. punkt porządku dziennego:
Pytania w sprawach bieżących.
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi Stefan Krajewski:
Szanowny panie marszałku, panowie, państwo ministrowie, szanowni posłowie, przede wszystkim dziękuję panu posłowi przewodniczącemu komisji rolnictwa Mirosławowi Maliszewskiemu za troskę o rolnictwo, bo to jest nasze wspólne zadanie - nas wszystkich.
Wartość produktów rolnych wyeksportowanych w 2023 r. wyniosła ponad 230 mld zł. Jest to duża część naszego eksportu i o tym wszyscy musimy pamiętać. Warto też w każdym miejscu podkreślać, że rolnictwo jest najtrudniejszą częścią gospodarki, bo oprócz wszystkich przepisów, które tworzymy tutaj i które powstają w Brukseli, gros zależy od warunków pogodowych. Faktycznie mieliśmy bardzo trudną wiosnę. Najpierw dobre warunki, które przyspieszyły wegetację w niektórych miejscach nawet o 2-3 tygodnie, a później pojawiły się przymrozki, i to dosyć znaczne, bo z 22 na 23 kwietnia temperatury spadły do -6°C, w niektórych miejscach nawet do -8°C. Tak było przez kilkanaście godzin, tyle trwały przymrozki, więc dotknęły kwitnące drzewa, krzewy owocowe, ale też tworzące się zawiązki owoców. Więc zdając sobie sprawę już na początku, jak duże mogą być straty spowodowane przez warunki pogodowe, postanowiliśmy wystąpić do Komisji Europejskiej o specjalną pomoc. I już 27. na posiedzeniu Rady zostało powiedziane, jak duży rozmiar szkód może wystąpić w Polsce. 25 czerwca zostało skierowane pismo do Komisji Europejskiej, żeby Polskę objąć pomocą. 9 lipca zapadła decyzja, żeby przyznać Polsce, m.in. Polsce, bo taka pomoc została też skierowana dla Czech, dla Austrii. Polska otrzymała 37 mln euro, Czechy - 15 mln euro, a Austria - 10 mln euro. Te środki mogą być uzupełnione finansowaniem krajowym do wysokości 200%. Oczywiście resort rolnictwa, kierownictwo resortu chce takiego wsparcia udzielić. Oczywiście musi to być decyzja całego rządu, też Ministerstwa Finansów, które na pewno musi dbać o budżet Polski, ale my jako resort rolnictwa występujemy o to, by to wsparcie zwiększyć.
Do 31 października 2024 r. Polska musi przedstawić Komisji Europejskiej informacje, które obejmą opis systemu wsparcia, kryteria używane do określenia metod przyznawania pomocy, stawki pomocy oraz poziom dodatkowej pomocy krajowej. To wszystko będziemy musieli przygotować. Rozwiązania, które zamierzamy wdrożyć, są ukierunkowane na udzielenie wsparcia najbardziej poszkodowanym producentom owoców przy zastosowaniu obiektywnych kryteriów.
Ponadto, zgodnie z obowiązującymi przepisami, producenci rolni poszkodowani w wyniku niekorzystnych zjawisk atmosferycznych mogą ubiegać się o preferencyjny kredyt na wznowienie produkcji, odtworzenie środków trwałych, ulgę w opłacaniu bieżących składek na ubezpieczenie społeczne oraz regulowanie zaległości z tego tytułu w formie odroczenia terminu płatności składek i rozłożenia ich na dogodne raty, a także o umorzenie w całości lub w części bieżących składek na wniosek złożony do KRUS-u, o odroczenie i rozłożenie na raty płatności z tytułu umów sprzedaży i dzierżawy nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa oraz ulgi w opłatach czynszu, a także o umorzenie raty płatności czynszu z umów dzierżawy, ulgę w podatku rolnym na indywidualny wniosek producenta rolnego złożony oczywiście do wójta.
Do 31 grudnia 2024 r. producenci rolni mogą ubiegać się również o 2-procentowe kredyty na utrzymanie płynności finansowej. Na podstawie przepisów o ubezpieczeniu upraw rolnych i zwierząt gospodarskich stosowane są dopłaty z budżetu państwa do składek producentów rolnych z tytułu zawarcia umowy ubezpieczenia w wysokości 65%. W 2024 r. producenci mogą wykorzystać 920 mln zł przeznaczonych na dopłaty do składek ubezpieczenia. W tej chwili trwają też nad tym prace w rządzie. Na wniosek ministra rolnictwa i rozwoju wsi chcemy zwiększyć to wsparcie do 70%. Trwają też obecnie oczywiście szacowania szkód. Dokonują ich komisje powołane przez wojewodów i te dane do nas spływają. W tej chwili zgodnie z tymi danymi, które zostały nam przekazane przez wojewodów, 1033 komisje dokonywały szacunków, a tylko 193 komisje zakończyły pracę. Szkody powstałe w wyniku niekorzystnych zjawisk atmosferycznych wystąpiły w blisko 52 tys. gospodarstw rolnych na powierzchni ok. 366 tys. (Dzwonek) Dochodzi jeszcze problem suszy, który się zwiększa. Kolejne dane z IUNG-u, które są przekazywane, pokazują, że ta susza dotyczy kilku województw i tu też na pewno stoi przed nami duże zadanie, żeby wspierać tych rolników, których gospodarstwa zostały przez nią dotknięte.
Przebieg posiedzenia