10. kadencja, 15. posiedzenie, 2. dzień (12-07-2024)

11. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Infrastruktury Piotr Malepszak:

    Panie marszałku, Wysoka Izbo, kilka podstawowych informacji dotyczących przewoźnika ukraińskiego, który otrzymał 21 czerwca licencję wydaną przez Urząd Transportu Kolejowego. Mówimy o bardzo zliberalizowanym rynku przewozów towarowych, jakim jest polski rynek przewozów Cargo. Patrząc całościowo, jest to 80 podmiotów realizujących przewozy, z czego możemy uznać, że 32 podmioty mają jakiś znaczący udział w rynku mierzony w liczbie 1% i więcej. Zasadniczo cztery podmioty mają udział 52-procentowy. Cargo jest podmiotem wiodącym z 27-procentowym udziałem. Jak popatrzymy na ten zliberalizowany rynek i kolejne podmioty, które wchodzą, i na to, ile licencji wydaje Urząd Transportu Kolejowego - w tym roku w pierwszym półroczu było to 14 licencji - to przewoźnik ukraiński z zadeklarowaną liczbą pojazdów, taborów w liczbie trzech lokomotyw i 100 wagonów będzie jednym z wielu podmiotów, który chce działać na tym silnie zliberalizowanym rynku. Jaki będzie wpływ podmiotu, który dysponuje taką zasobnością, jeśli chodzi o lokomotywy i wagony? Będzie znikomy, na pewno poniżej 1% udziałów rynkowych.

    Warto przypomnieć pewne daty, które pojawiają się na przestrzeni ostatnich 2 lat. Dlaczego Koleje Ukraińskie wystąpiły o licencję na przewozy w Polsce? Przypomnę podstawowe informacje. 18 marca 2022 r. odbyło się spotkanie pana ministra Adamczyka z prezesem Kolei Ukraińskich w Zamościu i pierwsze rozmowy ze stroną ukraińską o powołaniu polsko-ukraińskiej spółki joint venture, która miałaby prowadzić przewozy. 23 kwietnia 2022 r. pan premier Mateusz Morawiecki wspólnie z premierem Denisem Szmyhalem podpisują memorandum pomiędzy Polską i Ukrainą o zacieśnieniu współpracy w zakresie kolejowym w celu założenia spółki joint venture. Mamy krótki odstęp, marzec, kwiecień, rozmowy i już podpisanie tego memorandum. Następnie nie dzieje się nic. Strona ukraińska ponagla, żeby zacząć współpracę, nie dzieje się nic. Na targach Trako we wrześniu 2022 r. są kolejne rozmowy, ale już nie skutkują one żadnymi dalszymi działaniami. Czyli patrząc na rok 2023, mija 15 miesięcy od memorandum. Mamy czerwiec 2023 r., strona ukraińska zniecierpliwiona sytuacją, że polsko-ukraińska spółka joint venture nie została powołana, składa wniosek o rejestrację podmiotu w KRS. Jest czerwiec 2023 r., rejestracja spółki Ukrainian Railways Cargo Poland sp. z o.o. z dniem 30 czerwca 2023 r. 15 grudnia 2023 r. ta zarejestrowana spółka składa wniosek o wydanie licencji na przewozy towarowe w Polsce. Kolejne pół roku i mamy wydanie licencji. Wyraźnie trzeba podkreślić, że wydanie licencji nie oznacza przewozów. Spółka ukraińska musi przejść jeszcze długotrwały proces certyfikacji. To są m.in. kwestie związane z bezpieczeństwem przewozów. Spółka ukraińska wystąpiła o wydanie tej certyfikacji do Europejskiej Agencji Kolejowej. Założenie jest takie, że według planów spółki w 2025 r. mogłaby ona zacząć realizować przewozy na terytorium Polski. Jeszcze raz podkreślę: trzy lokomotywy, 100 wagonów przy potencjale polskiego rynku, przy liczbach lokomotyw, wagonów liczonych w tysiącach, nawet u pojedynczych przewoźników, szczególnie w PKP Cargo, te przewozy będą stanowiły znikomy udział w całościowym rynku przewozowym w Polsce.

    Pewne kwestie, które przytaczam, wiążą się z tym, dlaczego strona ukraińska wystąpiła. Podkreślam raz jeszcze: 14 licencji wydanych przez UTK tylko w tym roku. Nie widzimy żadnego zagrożenia, jeśli chodzi o masowość tych przewozów, nie widzimy możliwości szerokiego wejścia z własnym taborem. Mówimy też o pewnej barierze związanej czysto z technologią po stronie ukraińskiej czy w ogóle w całym bloku wschodnim. Mamy inną szerokość torów i te systemy zachodnioeuropejskie, w tym w Polsce, nie są takie jak w Ukrainie czy w innych państwach za naszą wschodnią granicą. Kwestie technologiczne odnośnie do przejazdu przez granicę wymagają i systemów przestawczych (Dzwonek), jeśli chodzi o szerokość toru, i przede wszystkim taborów.

Przebieg posiedzenia