8. kadencja, 54. posiedzenie, 3. dzień (14-12-2017)

Oświadczenia.

Poseł Waldemar Andzel:

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! 5 grudnia obchodziliśmy 150. rocznicę urodzin Józefa Piłsudskiego, naczelnika państwa, pierwszego marszałka Polski.

    Józef Piłsudski urodził się 5 grudnia 1867 r. w Zułowie pod Wilnem. Pochodził z zamożnej rodziny ziemiańskiej, w której pielęgnowano polskie tradycje i patriotycznego ducha. Po ukończeniu gimnazjum w Wilnie w 1885 r. dostał się na studia medyczne na Uniwersytecie w Charkowie. Za udział w studenckich zamieszkach po roku nauki został jednak wydalony z uczelni.

    W związku z działalnością polityczną w dniu 22 marca 1887 r. Piłsudski został aresztowany pod zarzutem udziału w spisku zmierzającym do obalenia cara Aleksandra II i zesłany na 5 lat na Syberię. W okresie bezpośrednio poprzedzającym odzyskanie przez Polskę niepodległości działalność Józefa Piłsudskiego uległa zintensyfikowaniu. W roku 1912 Piłsudski został komendantem głównym Związku Strzeleckiego. Następnie, podporządkowawszy się Austrii, oficjalnie stworzył Legiony Polskie i osobiście dowodził ich I Brygadą. Powołał do życia konspiracyjną Polską Organizację Wojskową. Kiedy w roku 1917 legiony odmówiły złożenia przysięgi na wierność Austrii i Niemcom, Piłsudskiego aresztowano i osadzono w więzieniu w Magdeburgu, gdzie przebywał do listopada 1918 r. Po klęsce Niemiec Piłsudski, który został zwolniony z więzienia, udał się do Warszawy, gdzie otrzymał naczelne dowództwo nad polskimi wojskami oraz misję utworzenia w wyzwolonym państwie rządu narodowego. 22 listopada 1918 r. oficjalnie otrzymał funkcję tymczasowego naczelnika państwa. Funkcję tę sprawował do 9 grudnia 1922 r., kiedy to wybrany został pierwszy prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Gabriel Narutowicz. W latach 1919-1921 toczył na Wschodzie walki z bolszewikami zakończone pokojem w Rydze, na mocy którego Polska odzyskała Galicję Wschodnią. Właśnie w trakcie owej kampanii w marcu 1920 r. armia ofiarowała Piłsudskiemu buławę pierwszego marszałka Polski.

    W związku z kryzysem politycznym w państwie 12 maja 1926 r. na czele wiernych sobie oddziałów marszałek wkroczył do Warszawy i po 3-dniowych walkach zmusił do ustąpienia zarówno rząd, jak i gabinet prezydenta Stanisława Wojciechowskiego. Nie przyjął jednak nominacji na ten urząd. Autorytet marszałka i poparcie społeczne pozwoliły sprawować Piłsudskiemu silną władzę.

    Józef Piłsudski zmarł 12 maja 1935 r. Ciało zostało pochowane w krypcie św. Leonarda w Katedrze na Wawelu, serce zaś, zgodnie z pozostawionym przez niego testamentem, umieszczono w srebrnej urnie i przewieziono do Wilna, gdzie spoczęło w grobie jego matki na cmentarzu Na Rossie. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia