8. kadencja, 64. posiedzenie, 2. dzień (15-06-2018)
27. punkt porządku dziennego:
Pytania w sprawach bieżących.
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Marzena Machałek:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Pośle! Chcę powiedzieć, że Ministerstwo Edukacji Narodowej jest bardzo wrażliwe na sprawy bezpieczeństwa dzieci i młodzieży. Jest bardzo wrażliwe, jeśli chodzi o przygotowanie tej kwestii na poziomie prawa, ustawy Prawo oświatowe, podstaw programowych, a także w konkretnych projektach i programach, które wspieramy, realizujemy.
Przechodząc do konkretów, zacznę od wychowania komunikacyjnego, które jest obowiązkowo realizowane zgodnie z podstawą programową na wszystkich etapach edukacyjnych, w sposób odpowiadający oczywiście wiekowi oraz możliwościom i potrzebom edukacyjnym uczniów. Ustalone w podstawie programowej treści, cele i zagadnienia nauczania muszą być uwzględnione w programach nauczania przygotowywanych przez nauczycieli i zatwierdzanych do użytku przez dyrektorów szkół. I tu trzeba stwierdzić, że programy edukacyjne niezależnie od tematyki, także dotyczące wychowania komunikacyjnego, mogą być realizowane w szkole, jeśli taką decyzję podejmie dyrektor szkoły, który współpracuje nie tylko z radą pedagogiczną, ale także z rodzicami.
Ponadto chcę powiedzieć, że zgodnie z przepisami Karty Nauczyciela nauczyciel ma wolność w stosowaniu metod nauczania i wychowywania i dobiera je spośród tych uznanych za najbardziej właściwe w odniesieniu do tego, co dzisiaj jest uważane za nowoczesne, skuteczne, oraz tego, co dzisiaj jest dostępne na rynku podręczników i innych pomocy naukowych. A zatem może wykorzystywać różnego typu publikacje i materiały, które w jego ocenie wspomagają proces kształcenia i wychowania. Co ważne - i chcę to mocno podkreślić - zagadnienia dotyczące wychowania komunikacyjnego uwzględnione są w podstawie programowej dla szkoły podstawowej. I tu kilka przykładów.
Preambuła podstawy programowej wychowania przedszkolnego wskazuje, że jednym z zadań przedszkola jest tworzenie sytuacji sprzyjających rozwojowi nawyków i zachowań prowadzących do samodzielności, dbania o zdrowie, sprawność i bezpieczeństwo, w tym bezpieczeństwo w ruchu drogowym. W klasach starszych, I-III, w zakresie edukacji środowiskowej wskazano, że uczeń rozróżnia np. podstawowe znaki drogowe, stosuje przepisy bezpieczeństwa w ruchu drogowym i w miejscach publicznych. W zakresie edukacji przyrodniczej z kolei określono, że uczeń posługuje się numerami telefonów alarmowych, formułuje wezwania o pomoc w sytuacji zagrożenia życia. I to są telefony skierowane do policji, pogotowia ratunkowego i straży pożarnej. W ramach z kolei wychowania fizycznego uczeń uczy się respektowania przepisów ruchu drogowego w odniesieniu do pieszych, rowerzystów, a także innych uczestników ruchu. Z kolei w zakresie przyrody w klasie IV szkoły podstawowej uczeń zdobywa umiejętności umożliwiające orientację w terenie. Na lekcjach matematyki zdobywa np. umiejętność obliczania drogi przy danej prędkości i w danym czasie. W zakresie techniki także w podstawach programowych uwzględniony jest obszar wychowania komunikacyjnego, w ramach którego uczeń zapoznaje się z zasadami bezpieczeństwa i uczestnictwa w ruchu drogowym jako pieszy, pasażer i rowerzysta. W części dotyczącej - chcę dodać - programu techniki wskazano zapewnienie przez szkołę uczniowi, który ukończył 10 lat, możliwości uzyskania karty rowerowej.
Myślę, że ważne jest to - i chcę to państwu przekazać - że my współdziałamy w tej kwestii także z innymi instytucjami, z Ministerstwem Spraw Wewnętrznych i Administracji, z policją. Myślę, że właśnie bezpieczeństwo w ruchu drogowym jest bardzo istotną kwestią, którą realizujemy poprzez odpowiednie prawo z jednej strony, ale także popularyzując odpowiednie programy.
Ważną kwestią dotyczącą bezpieczeństwa, do której chciałabym się odnieść - i to też dotyczy ruchu drogowego - jest sprawa umiejętności udzielania pierwszej pomocy. Zostało to uwzględnione w podstawie programowej przedmiotu edukacja dla bezpieczeństwa i tę edukację dla bezpieczeństwa przewidzieliśmy w VIII klasie szkoły podstawowej, w I klasie 4-letniego liceum ogólnokształcącego i w I klasie 5-letniego technikum w wymiarze 1 godziny tygodniowo.
Ważne jest to, że te wymagania w zakresie podstawy wskazują, że uczeń rozumie znaczenie podejmowania działań z zakresu udzielania pierwszej pomocy przez świadka zdarzenia oraz odgrywa jego rolę, zna zasady bezpiecznego postępowania w miejscu zdarzenia, unika narażania własnego zdrowia, ocenia własne możliwości, rozpoznaje potencjalne źródła zagrożenia w kontakcie z poszkodowanym, wskazuje sposób zabezpieczenia się przed różnymi niebezpieczeństwami, w tym w zakresie zakażenia w kontakcie z krwią, płynami ustrojowymi oraz stosowania uniwersalnych środków ochrony osobistej.
Wskazujemy też w podstawach, że uczeń zna i podaje przykłady zagrożeń w środowisku domowym, ulicznym, wodnym, w przestrzeniach podziemnych, w lasach, przedstawia metody zapewnienia bezpieczeństwa własnego, osoby poszkodowanej, otoczenia w sytuacjach symulowanych podczas zajęć.
Oczywiście tych materiałów jest bardzo dużo. Przygotowujemy też informatory (Dzwonek), współpracujemy z instytucjami w ramach programu ˝Bezpieczna+˝. Chciałabym na koniec tej części pokazać np. wydany przez nas ˝Poradnik bezpiecznego wypoczynku˝, którego celem jest upowszechnianie przepisów ruchu drogowego oraz zachowań w sytuacjach niebezpiecznych, w sytuacjach nagłych wypadków. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia