9. kadencja, 20. posiedzenie, 2. dzień (28-10-2020)
22. punkt porządku dziennego:
Informacja bieżąca.
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Zdrowia Józefa Szczurek-Żelazko:
Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Każdy obywatel naszego kraju ma prawo do życia, ma prawo do ochrony zdrowia, a to prawo ma mu zagwarantować władza publiczna. I w taki właśnie sposób rząd Prawa i Sprawiedliwości od 2015 r. realizuje to prawo człowieka do tych wartości.
Szanowni Państwo! Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 22 października nie zostało jeszcze opublikowane. W związku z powyższym, odpowiadając na pytanie pani poseł, informuję, że aktualnie mamy do czynienia z takim stanem prawnym, jaki mieliśmy przez te nawet kilkadziesiąt lat, więc brak jest podstaw prawnych do odmawiania wykonywania tego rodzaju świadczeń w podmiotach leczniczych. Te świadczenia winne być wykonywane na tych zasadach, jakie do tej pory były realizowane.
Szanowni Państwo! Należy pamiętać o tym, że do tej pory również pracownicy ochrony zdrowia mieli możliwość korzystania z klauzuli sumienia. Jeżeli wykonanie konkretnego świadczenia zdrowotnego było niezgodne z ich przekonaniami, z ich wiarą, mieli prawo do jego odmowy. Takie sytuacje się zdarzały, ale w takim przypadku osoby, które miały prawnie zagwarantowaną możliwość wykonania tego typu zabiegu, były informowane, gdzie te świadczenia mogą zostać wykonane. W związku z powyższym na dzień dzisiejszy nie mamy w Ministerstwie Zdrowia informacji, ile szpitali, ile podmiotów leczniczych, i czy w ogóle, odmawia wykonywania takich świadczeń.
Szanowni Państwo! Pytacie o dostępność świadczeń z zakresu ginekologii i położnictwa. Ta dostępność jest warunkowana wieloma czynnikami. Po pierwsze, jest to dostępność terytorialna. Tutaj dużą rolę odgrywa Narodowy Fundusz Zdrowia, który kontraktuje świadczenia zdrowotne w różnych formach, w różnych rodzajach produktów i w różnej przestrzeni na terenie naszego kraju, analizując odpowiednie potrzeby zdrowotne. W ostatnim czasie, w ostatnich latach zwiększyliśmy ilość świadczeń udzielanych właśnie w ramach świadczeń z zakresu ginekologii i położnictwa. Odbywa się to dwukierunkowo. Po pierwsze, kontraktowane są świadczenia udzielane w ramach ambulatoryjnej opieki specjalistycznej, w ramach świadczeń z zakresu ginekologii i położnictwa, ale również w ramach świadczeń, które zostały wprowadzone przez ten rząd na podstawie ustawy ˝Za życiem˝. To są takie świadczenia jak koordynowana opieka nad ciężarnymi dedykowana kobietom, u których rozpoznano problemy związane ze zdrowiem dziecka. Koordynowana opieka nad ciężarnymi jest realizowana na trzech etapach: na poziomie wojewódzkim, powiatowym oraz, przez ośrodek koordynujący, na poziomie ogólnopolskim.
Tam właśnie kobiety, które dowiedziały się o problemach zdrowotnych dziecka poczętego, mogą uzyskać profesjonalną pomoc, mogą mieć wykonane badania, są otoczone opieką psychologiczną i psychiatryczną, której finansowanie według wskaźnika jest o 50% wyższe niż w pozostałych przypadkach. Te kobiety mają zabezpieczoną również możliwość wykonania badań prenatalnych. W przypadku, jeżeli istnieje możliwość przeprowadzenia interwencji wewnątrzmacicznych, takie interwencje są w Polsce realizowane. W Polsce mamy pięć ośrodków, które mogą udzielać pomocy dzieciom poczętym, u których stwierdzono wady. Te ośrodki przeprowadzają bardzo skomplikowane terapie, bardzo skomplikowane zabiegi operacyjne. Dzięki temu dzieci mają większą szansę na przeżycie. Bardzo często rodzą się zupełnie zdrowe bądź też w stanie, który po urodzeniu pozwala podjąć leczenie, który będzie wpływało na poprawę ich stanu zdrowia.
To są bardzo ważne działania, które podejmuje rząd. Nie zapomnieliśmy również, realizując ustawę za życiem, o osobach, które zdecydowały się urodzić dziecko z problemami zdrowotnymi. Gwarantujemy im opiekę pediatryczną. Stworzono sieć dziecięcych ośrodków koordynujących, działających na poziomie poszczególnych województw, które opiekują się dziećmi, rodzinami -to jest problem całej rodziny - koordynując proces wspierania tych osób. Tak że te działania są realizowane (Dzwonek) i finansowane.
Ponadto wprowadzono nowe standardy opieki okołoporodowej, które gwarantują kobietom dostęp do badań, w tym do badań genetycznych, które są wykonywane w trakcie ciąży. Na podstawie tych badań można podjąć odpowiednie działania. Ilość tych badań z roku na rok wzrasta. Od 2015 r. ilość środków przeznaczonych na tego typu badania zwiększyła się o 30%. O 30% zwiększyła się liczba kobiet, które je wykonują. W związku z tym, realizując na podstawie ustawy za życiem politykę rządu w zakresie wsparcia rodzin, kobiet, dzieci, które mają problemy zdrowotne, realizujemy szereg działań, które mają poprawić jakość tej opieki.
Nie zapomnieliśmy też o tych rodzinach, w których dzieci rodzą się z wadą letalną. Uruchomiliśmy sieć hospicjów perinatalnych, w których kobiety w ciąży, które noszą dziecko z wadą letalną, mogą liczyć na pomoc profesjonalistów, psychologów, psychiatrów. Takich hospicjów mamy w kraju 16. Do tej pory ich nie było.
Utworzyliśmy również hospicja dla dzieci, które działają na terenie całego kraju. Ponad 500 tys. zł jest przeznaczane na opiekę właśnie w tym obszarze. Przede wszystkim chcemy jednak inwestować w zdrowie, stwarzać szanse na rozwój, na urodzenie zdrowego dziecka. Dlatego zależy nam na badaniach prenatalnych, które są realizowane i będą rozszerzane zgodnie z propozycją pana premiera Mateusza Morawieckiego. Będą rozszerzane i będziemy robić wszystko, abyśmy mogli wykorzystać potencjał naukowy, kliniczny, który w Polsce się bardzo dobrze rozwija, do wspierania dzieci nienarodzonych.
Jeżeli chodzi o zabiegi wykonywane podczas życia płodowego, w skali kraju wykonujemy ich ponad 400. Są to bardzo skomplikowane zabiegi, często kardiologiczne czy np. wykonywane u dzieci z przepukliną rdzeniowo-mózgową. To są zabiegi, które gwarantują dobrostan tych dzieci. Przeznaczamy na nie dodatkowe środki.
Jeżeli chodzi o dostępność ginekologów oraz ich ilość... Państwo pytacie, jak wygląda sytuacja, jeżeli chodzi o kadrę medyczną. Szanowni państwo, to za naszych czasów, już kilkakrotnie to mówiłam, zwiększyliśmy ilość uczelni medycznych, na których kształcimy lekarzy. Od 2015 r. powstało siedem nowych uczelni, które kształcą na wydziałach lekarskich. To daje średnio o 2 tys. więcej absolwentów niż było 6, 7 czy 8 lat temu. Proces kształcenia lekarza trwa długo, a specjalisty jeszcze dłużej. Dlatego borykamy się z problemem braku lekarzy. To jest problemem nas wszystkich. On powstał za wielu różnych wcześniejszych rządów. Zwiększamy ilość miejsc na studiach, zwiększamy ilość rezydentów. Obecnie w skali kraju mamy 8600 specjalistów. Z roku na rok ta liczba rośnie. Również ilość rezydentów na rezydenturze jest zwiększana z roku na rok. Dzięki temu ta dostępność będzie się zwiększała. Ważne jest też, abyśmy racjonalnie wykorzystywali wszystkie zasoby. W związku z tym poszerzamy kompetencje położnych, które w dużej mierze przejmują opiekę nad kobietą ciężarną, realizują zadania wynikające z nowego standardu opieki okołoporodowej, który został przygotowany przez obecny rząd. Właśnie dzięki temu standardowi każda kobieta wie dokładnie, jakie świadczenia jej przysługują, jakie badania powinna mieć wykonane w którym miesiącu ciąży, i może się tego domagać. To my zapewniliśmy właśnie taką dostępność do świadczeń.
Oczywiście wiemy, że jeszcze bardzo dużo przed nami. Wiele rzeczy jeszcze musimy udoskonalić, zmienić. Te działania są na bieżąco podejmowane.
Pandemia zaskoczyła nas wszystkich. Spowodowała również zawirowania, jeśli chodzi o realizację programu opieki nad rodziną w Polsce. Ale podejmujemy działania, aby osoby potrzebujące wsparcia, kobiety z trudną ciążą, miały zagwarantowany dostęp do niego nawet w warunkach pandemicznych, aby miały dostęp nie tylko do lekarza ginekologa, położnej środowiskowej, lecz także do świadczeń specjalistycznych, bo one będą warunkowały dobrostan zarówno dziecka, jak i kobiety. Dziękuję. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia